سابسیژن: چیستی، هزینه، فیلم و نتایج درمان جای جوش و اسکار

نویسنده: گروه علمی تحقیقاتی کلینیک اسکار دکتر رضا آقاجانی

ویرایش و بازنگری علمی: متن مقاله مستقیما توسط دکتر رضا آقاجانی (کلیک کنید) تایید شده است

آخرین بازبینی: 1405/06/15

سابسیژن یکی از مؤثرترین روش‌ها برای درمان جای زخم‌های فرورفته (اسکارهای آتروفیک) است. در این روش، با استفاده از سوزن مخصوص و در مطب، رشته‌های کلاژنی که پوست را به لایه‌های زیرین کشیده‌اند، قطع شده و با تحریک کلاژن‌سازی، سطح پوست به‌تدریج هموار می‌شود.

در اغلب موارد، همان جلسه اول تا ۴۰٪ بهبودی ظاهری مشاهده می‌شود و در صورت نیاز، درمان طی ۱ تا ۳ جلسه دیگر (با فاصله یک تا چند ماه) ادامه می‌یابد. نتایج نهایی معمولاً پس از سه هفته ظاهر می‌شوند و ماندگاری بالایی دارند.

عوارض این روش، محدود و موقتی هستند و عمدتاً شامل ورم و کبودی خفیف به مدت یک هفته خواهند بود.

در نهایت، نتیجه درمان تا حد زیادی به مهارت پزشک و انتخاب تکنیک مناسب (از نظر نوع سوزن، زاویه ورود، عمق حرکت و ترکیب با روش‌های دیگر) بستگی دارد.

سابسیژن چیست و چگونه انجام می‌شود؟

سابسیژن یک روش کم تهاجمی و بدون بخیه است که با استفاده از سوزن یا ابزارهای ظریف برای درمان جای جوش‌های فرورفته، جای زخم‌های قدیمی و دیگر فرورفتگی‌های پوستی انجام می‌شود. این فرورفتگی‌ها ممکن است بر اثر آکنه شدید، سالک، آبله‌مرغان، جراحی یا تزریق نادرست ژل و چربی ایجاد شده باشند.

در این روش، پزشک یک ابزار باریک را از زیر پوست وارد می‌کند تا رشته‌های کلاژنی (رشته‌های فیبروتیکی) را که باعث کشیده‌شدن پوست به لایه‌های عمقی شده‌اند، قطع کند. این آزادسازی باعث صاف‌تر شدن سطح پوست و کاهش عمق فرورفتگی‌ها می‌شود.

سابسیژن برای درمان جای جوش‌های فرورفته – که به آن‌ها اسکار آتروفیک هم گفته می‌شود – تا حد زیادی مؤثر است، چون این اسکارها معمولاً به دلیل چسبندگی‌های عمقی به وجود می‌آیند.

در سابسیژن، پزشک ابتدا با استفاده از یک سوزن بسیار ظریف، ماده بی‌حسی موضعی را در پوست تزریق می‌کند. گاهی پزشک پیش از تزریق، از پماد بی‌حسی سطحی استفاده می‌کند تا ناراحتی کمتر شود.

سپس بسته به نوع تکنیک، یک سوزن تیز مخصوص یا یک کانولای با نوک کند از زیر اسکار وارد پوست می‌شود. حرکت دادن سوزن یا کانولا در عمق مناسب زیر پوست، رشته‌های فیبروتیک را که به دلیل ایجاد چسبندگی پوست را به سمت پایین کشیده‌اند، قطع می‌نماید.

آیا سابسیژن درد دارد؟

در اغلب موارد، خیر، به طور قابل‌توجهی دردناک نیست. اگر تزریق بی‌حسی به‌درستی انجام شود، بیشتر ناحیه درمان کاملاً بی‌حس خواهد بود. در طول درمان، بیمار ممکن است تنها احساس فشار، کشیدگی یا صدای خفیف «خِرچ‌خِرچ» در زیر پوست داشته باشد – که این احساس کاملاً طبیعی و نشانه عملکرد صحیح درمان است.

آیا سابسیژن درمان مؤثری برای جای جوش است؟

شاید از خود بپرسید:آیا سابسیژن واقعاً ارزش انجام دارد و چقدر مؤثر است؟ پاسخ این است که بله سابسیژن ارزش انجام دارد.

دلیل این موضوع به ماهیت اصلی اسکارهای فرورفته برمی‌گردد. زمانی‌ که پوست در روند ترمیم قرار می‌گیرد، ممکن است کلاژن‌های جدید به‌صورت سفت و نامنظم تشکیل شوند و مانند تارعنکبوت، پوست را به سمت پایین بکشند؛ بنابراین، درمان این نوع اسکارها در وهله اول باید بر همین مشکل تمرکز داشته باشد.

روش‌هایی مانند لیزر یا پیلینگ شیمیایی، به لایه‌های عمقی پوست نمی‌رسند و نمی‌توانند این چسبندگی‌ها را آزاد کنند. از سوی دیگر، جراحی یا پیوند پوست نیاز به بخیه، بستری و دوره نقاهت طولانی‌تری دارد.

برای مطالعه روش های درمانی مختلف به صفحه اختصاصی درمان اسکار آکنه و جای جوش مراجعه فرمایید.

در سابسیژن، با بریدن رشته‌های فیبروزی، فضای خالی کوچکی زیر پوست ایجاد می‌شود که با لخته خون پر شده و مانند فاصله‌انداز موقت عمل می‌کند. این لخته به‌مرور جذب شده و جای آن با کلاژن جدید پر می‌شود که باعث ترمیم طبیعی و ماندگار پوست می‌گردد.

البته باید توجه داشت که موفقیت سابسیژن به دو عامل مهم بستگی دارد: شدت اسکار و نوع آن.

اگر اسکارها سطحی، انعطاف‌پذیر و با عمق کم باشند، معمولاً با یک تا دو جلسه سابسیژن به‌خوبی بهبود می‌یابند. به گفته دکتر آقاجانی، در این موارد حتی پس از یک جلسه می‌توان  ۳۰ تا ۴۰ درصد بهبودی قابل‌مشاهده را انتظار داشت  – البته به شرطی که درمان توسط پزشک با‌تجربه و با تکنیک صحیح انجام شود.

در مقابل، اسکارهای عمیق‌تر، سفت‌تر یا قدیمی‌تر، معمولاً به جلسات بیشتر یا درمان ترکیبی نیاز دارند تا نتیجه مؤثرتری حاصل شود.

نوع اسکار نقش مهمی در میزان موفقیت سابسیژن و لزوم استفاده از درمان‌های مکمل یا انجام آن به‌تنهایی دارد؛ بنابراین، پیش از آغاز درمان، شناسایی دقیق نوع اسکار ضروری است. به‌طورکلی، اسکارهای فرورفته (آتروفیک) در سه دسته اصلی طبقه‌بندی می‌شوند. ویژگی های ساختاری انواع این اسکارها در صفحه اختصاصی انواع اسکار آکنه قابل مطالعه میباشد.

سابسیژن برای درمان انواع اسکار

بسته به ویژگی های ساختاری انواع مختلف اسکار، سابسیژن اثربخشی متفاوتی دارد در ادامه این مقاله میزان تاثیر سابسیژن را بر انواع اسکار آتروفیک بررسی میکنیم

سابسیژن برای اسکار رولینگ

در بین انواع اسکارهای فرورفته، سابسیژن بهترین پاسخ را در اسکارهای رولینگ دارد. اگر اسکار سطحی و قابل‌انعطاف باشد، ممکن است با 1 الی 2 جلسه سابسیژن به‌خوبی بهبود یابد. در یک مطالعه با پیگیری شش‌ماهه، مشخص شد حدود ۵۰٪ بهبود ظاهری در اسکارهای رولینگ حاصل شده و اکثر بیماران از نتیجه رضایت داشتند.

 در مواردی که اسکارها عمیق‌تر، چسبنده یا مقاوم‌تر باشند، دکتر رضا آقاجانی پیشنهاد میکند که برای دستیابی به نتایج بهتر، ترکیبی از سابسیژن شارپ و سابسیژن بلانت مورد استفاده قرار گیرد.

همچنین، برای افزایش اثربخشی سابسیژن و جلوگیری از چسبیدن مجدد پوست به بافت‌های زیرین، استفاده از ساکشن پوست (بادکش پوست) از روز سوم پس از درمان (به مدت چند هفته و طبق نظر پزشک) توصیه می‌شود. این روش به‌ویژه برای اسکارهای رولینگ مؤثر است.

تأثیر مهم ساکشن پس از سابسیژن

در برخی موارد، پزشک ممکن است به بیمار آموزش دهد که در خانه از بادکش‌های دستی ملایم (مشابه ابزار حجامت) استفاده کند تا با ایجاد مکش کنترل‌شده، پوست به سمت بالا کشیده شود – بدون آن‌که کبودی یا آسیب ایجاد شود.

این مکش ملایم به آزاد ماندن بافت‌های جداشده در سابسیژن کمک می‌کند و از تشکیل مجدد رشته‌های فیبروتیک جلوگیری می‌نماید. همچنین با افزایش جریان خون و تحریک تولید کلاژن، به پر شدن تدریجی فرورفتگی‌های پوستی کمک خواهد کرد.

مطالعات نشان داده‌اند که در بیمارانی که از روز سوم پس از سابسیژن، ساکشن را به‌صورت روزانه یا یک روز در میان انجام داده اند تاثیر درمانی سابسیژن بیشتر بوده است(منبع). این کار نه‌تنها از چسبیدن مجدد پوست به بافت‌های زیرین جلوگیری می‌کند، بلکه موجب تثبیت و ماندگاری بهتر نتایج درمان نیز می‌شود.

بااین‌حال، باید توجه داشت که عدم انجام ساکشن، به معنای بی‌اثربودن سابسیژن نیست؛ سابسیژن همچنان می‌تواند بهبود قابل‌توجهی ایجاد کند، اما در اسکارهای رولینگ، اثربخشی آن با ساکشن بیشتر خواهد بود.

سابسیژن برای اسکار باکس‌کار

درمان خط اول برای این نوع اسکار، به میزان عمق آن بستگی دارد.

 

اگر باکس کار سطحی یا نیمه‌عمیق باشد، سابسیژن می‌تواند به‌عنوان درمان اولیه انتخاب شود. برای افزایش اثربخشی، ترکیب آن با لیزر CO₂  فرکشنال یا  میکرونیدلینگ – با یا بدون تزریق PRP – توصیه می‌شود (منبع).

 

اگر اسکار عمیق، سفت و با دیواره های عمودی و مشخص باشد، سابسیژن به‌تنهایی معمولاً کافی نیست؛ زیرا در اسکارهای با عمق زیاد و لبه‌های عمودی، قدرت سابسیژن برای جداسازی بافت چسبنده محدود است. در این موارد، پزشک ممکن است از روش‌های تخصصی‌تر مبتنی بر تکنیک های  پانچ استفاده کند. برای مطالعه روش های درمانی مختلف علاوه بر سابسیژن صفحه اختصاصی درمان اسکار آکنه و جای جوش را ملاحظه فرمایید.

سابسیژن برای اسکار آیس‌پیک

سابسیژن می‌تواند تا حدی موجب بهبود جای جوش‌های آیس‌پیک شود، اما به‌تنهایی معمولاً کافی نیست. اسکارهای آیس پیک معمولا در کنار سایر انواع جای جوش در سطح پوست دیده میشوند و برای درمان موثر همه آن ها سابسیژن به تنهایی کافی نیست. برای آگاهی بیشتر در مورد روش های درمانی مختلف صفحه اختصاصی درمان اسکار آکنه و جای جوش را مطالعه فرمایید.

نتیجه واقعی سابسیژن چه زمانی مشخص می‌شود؟

در هفته اول پس از سابسیژن، ممکن است پوستتان به طور شگفت‌انگیزی بهتر به نظر برسد – انگار گودی‌ها پر شده‌اند و درمان معجزه کرده است. اما حواستان باشد؛ این ظاهر اولیه معمولاً نتیجة ورم، التهاب و تجمع مایع و خون زیر پوست است که در اثر آسیب کنترل‌شدة ناشی از درمان ایجاد می‌شود، نه بهبود واقعی. در واقع، این تغییر ظاهری موقتی و فریبنده است.

برای ارزیابی دقیق اثربخشی سابسیژن، باید صبر کرد تا ورم فروکش کند و فرایند تولید کلاژن آغاز شود. از هفته سوم به بعد است که می‌توان درباره نتیجه نهایی قضاوت کرد.

آیا نتایج سابسیژن دائمی است یا ممکن است برگردد؟

• سابسیژن معمولاً اثری دائمی دارد، زیرا باندهای فیبروتیکی که باعث کشیده‌شدن پوست به پایین می‌شوند، پس از قطع‌شدن مجدد تشکیل نمی‌شوند. با این حال، در برخی موارد ممکن است نتیجه کامل حاصل نشود یا اسکارها دوباره نمایان شوند. دلایل این وضعیت معمولاً به یکی از عوامل زیر برمی‌گردد.
• بهبود ناقص در جلسات اولیه: سابسیژن ممکن است به‌تنهایی نتواند اسکارهای بسیار عمیق یا قدیمی را به طور کامل برطرف کند؛ در چنین شرایطی، آنچه به‌عنوان «عود» برداشت می‌شود، در واقع ناشی از کامل نبودن بهبود اولیه است.
• عدم پیگیری درمان‌های مکمل: در موارد مقاوم، روش‌هایی مثل لیزر فرکشنال، میکرونیدلینگ می‌توانند نتیجه را کامل‌تر کنند.
• سن بیمار: در افراد زیر 50 سال که تولید کلاژن در پوست فعال‌تر است، نتایج سابسیژن معمولاً بهتر و ماندگارتر خواهد بود.
• تعداد جلسات درمان: برای تثبیت نتیجه، معمولاً بین ۲ تا ۴ جلسه درمان با فواصل ۴ تا ۶ هفته نیاز است.
• تکنیک و ابزار پزشک: مهارت پزشک در انتخاب عمق مناسب و ابزاردقیق (سوزن یا کانولا) نقش کلیدی دارد.
• ایجاد اسکار یا جوش جدید: در صورت کنترل‌نشدن آکنه فعال، ممکن است اسکارهای تازه ایجاد شود.
• مراقبت‌های پس از درمان: استفاده از ضدآفتاب، پرهیز از دست‌کاری پوست و کنترل التهاب برای حفظ نتایج ضروری است.

مراقبت‌های پس از سابسیژن

عوارض سابسیژن

سابسیژن یک روش کم تهاجمی و نسبتاً ایمن است، اما مانند هر روش پزشکی، ممکن است با عوارض موقتی همراه باشد. آشنایی با این موارد به بیمار کمک می‌کند تا با خیال آسوده‌تری درمان را دنبال کند و در صورت نیاز، به‌موقع اقدام کند.

عوارض شایع (موقت و قابل‌کنترل)

پس از انجام سابسیژن، برخی واکنش‌های پوستی قابل‌انتظار هستند که اغلب موقتی و به‌راحتی قابل‌کنترل‌اند. در ادامه با شایع‌ترین عوارض پس از سابسیژن آشنا می‌شوید.

ورم

ورم معمولاً در همان روز درمان یا حداکثر تا صبح روز بعد ظاهر می‌شود. بیشترین شدت ورم اغلب در روز دوم و سوم دیده می‌شود. در بیشتر افراد، این تورم تا ۷ روز ادامه دارد و گاهی ممکن است تا دو هفته نیز باقی بماند.

 

کبودی

کبودی یکی از عوارض شایع، طبیعی و بی‌خطر سابسیژن است، خصوصاً در افرادی با پوست نازک یا حساس. معمولاً از روز اول قابل‌مشاهده است، رنگ آن تغییر می‌کند (از بنفش تا زرد) و به‌تدریج طی ۷ تا ۱۰ روز از بین می‌رود.

 

درد یا حساسیت به لمس

درد یا حساسیت به لمس معمولاً در ۲ تا ۳ روز اول پس از سابسیژن احساس می‌شود. در این مدت ممکن است هنگام تماس با پوست یا حتی فشار ملایم، ناحیه درمان‌شده کمی دردناک یا ناراحت‌کننده باشد. این حالت طبیعی است و به‌تدریج کاهش می‌یابد.

احساس سفتی یا کشیدگی پوست

در ۲ تا ۳ روز اول پس از سابسیژن، احساس درد خفیف یا ناراحتی هنگام لمس پوست طبیعی است. این حساسیت به‌مرور کاهش‌یافته و معمولاً بدون نیاز به درمان خاصی برطرف می‌شود.

ترشح مختصر خون یا مایع

در چند ساعت اولیه پس از سابسیژن، خروج مختصر خون یا مایع روشن از محل درمان طبیعی است و معمولاً به دلیل باز شدن عروق کوچک زیر پوست رخ می‌دهد. بااین‌حال، این ترشح باید قابل‌کنترل باشد و پس از چند ساعت متوقف شود.

جوش‌های موقتی و واکنش پوستی

گاهی پس از سابسیژن، جوش‌های موقتی به‌صورت دانه‌های ریز یا جوش‌های سفید ظاهر می‌شوند که معمولاً به دلیل بسته‌شدن منافذ یا تحریک پوست است. این جوش‌ها خفیف و گذرا هستند و طی چند روز تا یک هفته برطرف می‌شوند. استفاده از شوینده ملایم و پرهیز از چرب کردن بیش از حد پوست به کنترل آن کمک می‌کند.

چه کسانی نباید سابسیژن انجام دهند؟

گرچه سابسیژن یک روش ایمن محسوب می‌شود، اما در برخی افراد ممکن است انجام این درمان با خطراتی همراه باشد یا نتیجه مطلوبی به دنبال نداشته باشد. در ادامه، گروه‌هایی معرفی می‌شوند که انجام سابسیژن برای آن‌ها توصیه نمی‌شود یا باید بااحتیاط و تحت‌نظر دقیق پزشک انجام گیرد.

هزینه

هزینه سابسیژن بسته به عواملی مانند عمق و نوع اسکار، جنس و واکنش‌پذیری پوست، تعداد نواحی تحت درمان و نیاز به روش‌های مکمل متفاوت است.

سؤالات متداول

آیا مصرف راکوتان تأثیر سابسیژن را کاهش می‌دهد؟

راکوتان تا چند ماه پس از قطع مصرف می‌تواند روند ترمیم پوست را مختل کند. بهتر است سابسیژن حداقل تا ۶ ماه پس از قطع راکوتان به تعویق بیفتد تا اثربخشی درمان و ایمنی پوست حفظ شود.

آیا سابسیژن روی بینی هم قابل‌انجام است؟

درمان سابسیژن معمولاً روی بینی انجام نمی‌شود، چون پوست این ناحیه نازک، چرب و بسیار حساس به التهاب و زخم است.

آیا سابسیژن برای درمان جای سالک قدیمی هم استفاده می‌شود؟

بله، سابسیژن برای درمان جای سالک قدیمی هم قابل استفاده است و با آزادسازی بافت فیبروتیک و تحریک کلاژن، ظاهر پوست را بهبود می‌بخشد. اثربخشی آن به عمق اسکار و شرایط پوست بستگی دارد و ممکن است نیاز به ترکیب با روش‌های دیگر مانند لیزر یا PRP باشد.

آیا سابسیژن در درمان فرورفتگی جای آبله مرغان هم موثر است؟

بله، سابسیژن روشی کارآمد برای درمان فرورفتگی جای آبله مرغان، اسکارهای فرورفته، به‌خصوص اسکارهای موج‌دار است. در این تکنیک، بافت‌های فیبروتیک زیر پوست با ابزار مخصوص آزاد می‌شوند تا چسبندگی اسکار برطرف شده و پوست صاف‌تر شود.

آیا سابسیژن بهترین روش درمان برای اسکار آکنه محسوب میشود؟ 

هیچ یک از روش ها از جمله سابسیژن به تنهایی نمیتواند به عنوان بهترین روش درمان اسکار جای جوش در نظر گرفته شود بلکه معمولا نیاز به ترکیبی از انواع روش ها وجود دارد. برای مطالعه انواع روش های درمانی به صفحه اختصاصی  درمان اسکار آکنه و جای جوش مراجعه فرمایید.