از بین بردن جای زخم‌های کهنه و مقاوم؛ بهترین درمان خانگی و کلینیکی

ازبین‌بردن جای زخم‌های کهنه و قدیمی، اگرچه زمان‌بر است، اما کاملاً امکان‌پذیر است. خبر خوب این‌که حتی اگر سال‌ها از ایجاد اسکار گذشته باشد، با انتخاب روش مناسب می‌توان تا حد زیادی ظاهر آن را بهبود بخشید. درمان‌های خانگی بهتر است حدود ۱۴ تا ۲۱ روز پس از بسته‌شدن زخم آغاز شوند، اما در مورد زخم‌های قدیمی، درمان‌های کلینیکی پس از بلوغ اسکار – یعنی باگذشت دست‌کم ۶ تا ۱۲ ماه  – بیشترین اثربخشی را دارند.

برای اسکارهای سطحی یا بدون برجستگی، کرم‌های ترمیم‌کننده، روشن‌کننده و لیزرهای ملایم مؤثر هستند. در مقابل، خط اول درمان برای اسکارهای برجسته و کهنه، تزریق کورتون است. همچنین ژل‌های سیلیکونی، به‌عنوان یکی از مؤثرترین روش‌های غیر کلینیکی، نقش کلیدی در بهبود تدریجی اسکار ایفا می‌کنند.

کلید درمان موفق اسکار؛ شناخت نوع و زمان‌بندی صحیح

مهم نیست جای زخم (اسکار) ناشی از تیغ، چاقو، گزش پشه خاکی، پنجه حیوان خانگی یا عمل جراحی باشد؛ آنچه در انتخاب روش درمان اهمیت دارد، ظاهر فعلی اسکار است، نه علت اولیه‌ آن. علاوه بر شکل ظاهری، مدت‌زمانی که از ایجاد اسکار گذشته نیز نقش مهمی در موفقیت درمان دارد.

در ادامه‌، ابتدا انواع اسکار معرفی می‌شوند، سپس درمان‌های مناسب برای هر نوع – از جدید تا قدیمی – بررسی خواهد شد.

اسکار با تغییر رنگ: صاف (بدون برآمدگی یا فرورفتگی)

اسکار هیپرتروفیک: برآمده (محدود به‌جای زخم)

اسکار کلوئید: برآمده (فراتر از جای زخم)

اسکار آتروفیک: فرورفته، گود یا موج‌دار

اسکار کنتراکچر: جمع‌شده، سفت و محدودکننده حرکت

درمان‌های خانگی و اقدامات پیشگیرانه مانند استفاده از ژل سیلیکون، کرم‌های مرطوب‌کننده یا ضدآفتاب، معمولاً باید از هفتة دوم پس از بسته‌شدن کامل پوست (حدود روزهای ۱۴ تا ۲۱ به بعد) آغاز شوند. این مداخلات می‌توانند به پیشگیری از بدشکلی، ضخیم‌شدن یا تغییر رنگ اسکار کمک کنند، بدون آن که روند ترمیم پوست را مختل نمایند (منبع).

اما بیشتر درمان‌های کلینیکی مانند لیزر، میکرونیدلینگ یا تزریق کورتون زمانی اثربخش‌ترند که اسکار به حالت پایدار یا «بالغ» رسیده باشد – روندی که معمولاً بین ۶ تا ۱۲ ماه طول می‌کشد. بلوغ اسکار در افراد جوان‌تر کندتر و در افراد بالای ۵۵ سال سریع‌تر اتفاق می‌افتد (گاهی در حدود ۴ تا ۶ ماه)؛ بنابراین زمان مناسب درمان بسته به سن فرد و نوع اسکار می‌تواند متفاوت باشد (منبع).

خلاص‌شدن از جای زخم؛ درمان‌های خانگی و کلینیکی (با اشاره ویژه به اسکارهای قدیمی)

درمان جای زخم‌ها می‌تواند از کرم‌های ساده و مراقبت‌های خانگی شروع شود و تا روش‌های کلینیکی مانند لیزر، تزریق یا جراحی ادامه یابد. در این بخش، برای هر نوع اسکار، مؤثرترین درمان‌های خانگی و کلینیکی معرفی شده‌اند؛ همچنین به راهکارهایی برای بهبود اسکارهای قدیمی نیز به طور جداگانه پرداخته شده است.

اسکار با تغییر رنگ (لک‌های پوستی)

این نوع اسکار معمولاً بافتی طبیعی و هم‌سطح با پوست دارد، اما رنگ آن با پوست اطراف تفاوت دارد. تغییر رنگ در محل زخم ممکن است به‌صورت نقطه‌ای یا خطی (مانند جای خراش حیوان خانگی) یا به شکل وسیع‌تر ظاهر شود و معمولاً در سه‌رنگ دیده می‌شود.

• اسکار قرمزرنگ (erythematous scars): قرمزی بیانگر التهاب فعال یا باقیمانده در پوست است.
• اسکار قهوه‌ای یا تیره (Hyperpigmented scar): رنگ قهوه‌ای معمولاً نشان‌دهندة تجمع بیش از حد رنگ‌دانه (تیرگی پوست یا هیپرپیگمانتاسیون) پس از التهاب است.
• اسکار سفیدرنگ: رنگ سفید در اثر کاهش یا ازبین‌رفتن رنگ‌دانه‌ها (روشنی پوست یا هیپوپیگمانتاسیون) ایجاد می‌شود.

بسته به نوع تغییر رنگ، درمان‌های کلینیکی نیز متفاوت خواهند بود. در ادامه، به روش‌های خانگی و تخصصی برای هر نوع از این اسکارها پرداخته شده است.

درمان‌های خانگی اسکارهای قرمز

این نوع اسکار معمولاً به دلیل افزایش جریان خون و التهاب موضعی در مراحل ابتدایی ترمیم پوست ایجاد می‌شود. به‌محض بسته‌شدن کامل زخم و ریزش پوسته‌ها – یعنی زمانی که بافت تازه و صورتی‌رنگ در ناحیه زخم نمایان می‌شود – می‌توان درمان‌های خانگی مانند استفاده از کرم‌های ترمیمی را آغاز کرد.

این مرحله معمولاً در فاصله ۱۴ تا ۲۱ روز پس از آسیب رخ می‌دهد و شروع مراقبت در این بازه می‌تواند نقش مؤثری در بهبود روند ترمیم و پیشگیری از بدشکلی اسکار داشته باشد.

استفاده از کرم‌های ترمیم‌کننده ( مانند کرم های  سی گل مدل میموزا و سیکازوم فیس دوکس ) با تقویت بازسازی پوست، روند بهبود را تسریع کرده و احتمال ماندگاری التهاب را کاهش می‌دهد.

در مقابل، کرم‌های روشن‌کننده در این بازه زمانی مؤثر نیستند و حتی ممکن است باعث تحریک پوست شوند؛ به همین دلیل توصیه می‌شود تا کاهش طبیعی قرمزی، از آن‌ها استفاده نشود.

محافظت در برابر آفتاب، استفاده از مرطوب‌کننده و پرهیز از تحریک ناحیه نیز در بهبودی سریع‌تر مؤثر است. معمولاً قرمزی بسته به شرایط هر فرد در طی ۲ تا ۶ ماه به‌مرور کاهش پیدا می‌کند.

کرم‌های ترمیم‌کننده معمولاً تا حدود ۶ هفته پس از شروع مصرف قابل‌استفاده هستند. اگر در این بازه، قرمزی به طور قابل‌توجهی کاهش نیابد و پوست در وضعیت پایدار و بدون التهاب فعال قرار داشته باشد، می‌توان درمان‌های کلینیکی را به‌عنوان مرحلة بعدی مداخله آغاز کرد.

درمان‌های کلینیکی اسکارهای قرمز

درمان‌های کلینیکی برای اسکارهای قرمز که تنها با تغییر رنگ همراه هستند، شامل روش‌های زیر می‌شوند.

درمان‌های خانگی اسکارهای قهوه‌ای

این نوع اسکار به دلیل تجمع رنگ‌دانه (ملانین) پس از التهاب به وجود می‌آید و معمولاً در مراحل پایانی ترمیم ظاهر می‌شود. پس از پایان مرحلة ترمیم اولیه (حدود ۴ تا ۶ هفته پس از بسته‌شدن زخم)، می‌توان استفاده از کرم‌های روشن‌کننده را آغاز کرد.

محصولاتی که حاوی ویتامین C، هیدروکینون یا اسید کوژیک هستند، با کاهش تولید رنگ‌دانه به روشن‌شدن تدریجی لک کمک می‌کنند. مبنای این درمان‌ها، کاهش فعالیت سلول‌های رنگ‌ساز (ملانوسیت‌ها) و جلوگیری از تجمع رنگ‌دانه‌ها در ناحیه آسیب‌دیده است.

در صورت استفادة منظم، معمولاً طی ۲ تا ۴ ماه تغییرات قابل‌توجهی دیده می‌شود، اگرچه محوشدن کامل تضمینی نیست. استفادة روزانه از ضدآفتاب برای جلوگیری از تیره‌تر شدن ناحیه بسیار ضروری است. همچنین، برخی ماسک‌های خانگی یا ترکیبات گیاهی مانند ژل آلوئه‌ورا یا عصاره شیرین‌بیان می‌توانند مکمل درمان باشند، اما اثر آن‌ها ملایم‌تر و کندتر است.

درمان‌های کلینیکی اسکارهای قهوه‌ای

درمان کلینیکی اسکارهای قهوه‌ای شامل روش‌هایی مانند لیزر، لایه‌برداری شیمیایی و داروهای موضعی است. موفقیت این درمان‌ها تنها به انتخاب روش مناسب محدود نمی‌شود، بلکه به مراقبت‌های پس از درمان نیز وابسته است—از جمله استفاده منظم از ضدآفتاب و پرهیز از تحریک ناحیه تحت درمان.

برای دستیابی به نتایج مطلوب و ماندگار، مشاوره با متخصص پوست جهت تنظیم یک برنامه درمانی شخصی‌سازی‌شده و در صورت نیاز، ترکیب چند روش درمانی توصیه می‌شود.

درمان اسکار رنگی کهنه

درمان اسکارهای رنگی کهنه (مانند تیرگی یا قرمزی پایدار پس از زخم) از نظر نوع روش درمان، تفاوت زیادی با اسکارهای تازه ندارد؛ اما به دلیل تثبیت رنگ‌دانه‌ها یا کاهش جریان خون موضعی، معمولاً به تعداد جلسات بیشتری نیاز است و بهتر است از درمان‌های ترکیبی مانند لیزر به همراه پیلینگ شیمیایی ملایم یا مصرف هم‌زمان کرم‌های موضعی استفاده شود.

اسکارهای رنگی کهنه، پاسخ به درمان اغلب کندتر و تدریجی‌تر است و میزان پاسخ کامل کمتر از اسکارهای تازه‌ است؛ اما در بسیاری از بیماران، همچنان بهبودی قابل‌توجهی حاصل می‌شود. استمرار در درمان و انتخاب روش مناسب متناسب با نوع اسکار و نوع پوست، نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت نهایی درمان دارد.

 اسکار هیپرتروفیک (برآمده، محدود)

این نوع اسکار به‌صورت ناحیه‌ای برجسته، سفت و معمولاً قرمز یا صورتی دیده می‌شود که دقیقاً در محل زخم اولیه باقی می‌ماند و به پوست اطراف گسترش پیدا نمی‌کند.

سطح آن ممکن است نسبت به پوست اطراف براق‌تر باشد و هنگام لمس، بافتی ضخیم، کشیده و گاه همراه با خارش احساس شود – خصوصاً در هوای گرم یا هنگام حرکت ناحیه‌ای از بدن که به زخم نزدیک است.

ارتفاع اسکارهای هیپرتروفیک معمولاً کمتر از ۴ میلی‌متر است. طبق مطالعات، این اسکارها در بسیاری موارد، به‌مرور و طی ۶ ماه تا ۳ سال به طور کامل پسرفت می‌کنند، هرچند به طور کامل و بدون درمان ناپدید نمی‌شوند.

درمان خانگی اسکارهای هیپرتروفیک

درمان خانگی اسکارهای هیپرتروفیک مخصوصاً در مراحل اولیه، می‌تواند نقش مؤثرتری در مهار رشد بافت اضافی و بهبود ظاهر پوست ایفا کند. از میان روش‌های خانگی، ورق‌های سیلیکونی یا ژل سیلیکون یکی از مؤثرترین و توصیه‌شده‌ترین گزینه‌ها به شمار می‌روند (منبع).

در بیشتر بیماران، اولین نشانه‌های بهبود مانند کاهش قرمزی، صاف‌شدن تدریجی سطح پوست، و کاهش خارش یا سوزش در چهار هفتة نخست ظاهر می‌شود و این روند تا هفته‌های ششم تا هشتم ادامه می‌یابد.

اثر سیلیکون معمولاً حتی پس از قطع مصرف نیز برای مدتی پایدار می‌ماند، اما برای دستیابی به نتیجة ماندگار، توصیه می‌شود دورة درمان ۸ تا ۱۲ هفته‌ای به طور کامل طی شود و درمان در مراحل اولیه متوقف نگردد.

درمان کلینیکی

درمان کلینیکی اسکار هیپرتروفیک باهدف کاهش برجستگی، نرم کردن بافت و کاهش علائمی مانند خارش و درد انجام می‌شود. معمولاً درمان‌های تهاجمی چند ماه یا حتی یک سال پس از ایجاد اسکار آغاز می‌شود تا فرصت بهبود طبیعی فراهم شود. انتخاب روش مناسب به ویژگی‌های اسکار بستگی دارد، و ترکیب چند روش درمانی معمولاً مؤثرتر از درمان‌های تکی است. در ادامه مؤثرترین درمان‌های کلینیکی معرفی شده است.

 درمان اسکار هیپرتروفیک کهنه

درمان اسکارهای هیپرتروفیک قدیمی تفاوت اساسی با اسکارهای تازه ندارد و از همان روش‌های اصلی مانند تزریق کورتون، لیزردرمانی، ورق‌های سیلیکونی و کرایوتراپی استفاده می‌شود.

بااین‌حال، اسکارهای قدیمی معمولاً سفت‌تر و کم ‌واکنش‌تر هستند، به همین دلیل پاسخ به درمان کندتر است و اغلب به جلسات بیشتر یا ترکیب چند روش درمانی نیاز دارند. مثلاً لیزر همراه با تزریق کورتون یا استفاده هم‌زمان از سیلیکون و کرایوتراپی می‌تواند نتایج بهتری بدهد. صبوری و پیگیری منظم در درمان این نوع اسکارها اهمیت زیادی دارد.

 اسکار کلوئیدی (برآمده، وسیع)

کلوئیدها به‌صورت برجستگی‌هایی سفت، براق و معمولاً به رنگ قرمز، قهوه‌ای یا تیره ظاهر می‌شوند که برخلاف اسکارهای هیپرتروفیک، از لبه‌های زخم اولیه فراتر می‌روند.

این اسکارها ممکن است خارش‌دار یا دردناک باشند و در نور، سایه بیندازند یا ضخامت قابل‌توجهی داشته باشند. در بسیاری از موارد، کلوئید می‌تواند تا ۱ تا ۳ برابر عرض زخم اولیه یا حتی بیشتر گسترش یابد، به‌ویژه در افرادی با پوست تیره یا زمینه ژنتیکی مستعد. این ویژگی باعث می‌شود که ظاهر آن‌ها برجسته، غیر قرینه و مزاحم از نظر زیبایی و عملکردی باشد.

درمان خانگی

در مراحل ابتدایی شکل‌گیری کلوئید – به‌ویژه زمانی که ضایعه کوچک یا تازه پدید است – درمان‌های خانگی می‌توانند در مهار رشد، کاهش التهاب و تسکین علائم نقش مؤثری داشته باشند. بااین‌حال، باید توجه داشت که این روش‌ها بیشتر جنبه پیشگیرانه دارند و معمولاً قادر به ازبین‌بردن کامل کلوئید نیستند.

در صورت بزرگ‌شدن ضایعه، بروز درد یا خارش، یا مشاهده گسترش تدریجی آن، مراجعه به متخصص پوست برای دریافت درمان‌های کلینیکی ضروری است. در ادامه، برخی از روش‌های ایمن و رایج خانگی برای کنترل کلوئید معرفی می‌شود.

• ورق‌های سیلیکونی: این ورق‌ها به‌صورت چسب‌دار یا آزاد روی کلوئید قرار می‌گیرند و با ایجاد فشار و حفظ رطوبت، به کاهش ضخامت و نرمی اسکار کمک می‌کنند.

نحوه استفاده: روزانه حداقل ۱۲ ساعت (ترجیحاً مداوم) به مدت ۲ تا ۶ ماه روی پوست تمیز چسبانده شود.

• ژل سیلیکونی: ژل سیلیکونی با ایجاد یک‌لایه شفاف و محافظ، رطوبت پوست را حفظ کرده و مانع تحریک و پیشرفت کلوئید می‌شود.

نحوه استفاده: روزی ۲ بار روی ناحیه تمیز و خشک مالیده شود و اجازه دهید کاملاً خشک شود (بدون پوشش‌دادن).

• ژل حاوی عصاره پیاز: برخی مطالعات نشان داده‌اند که استفاده از ژل‌های حاوی عصاره پیاز می‌تواند به کاهش التهاب و بهبود ظاهر کلوئید کمک کند.

نحوه استفاده: روزی ۲ تا ۳ بار به‌آرامی روی کلوئید ماساژ داده شود؛ حداقل برای چند هفته تا چند ماه استفاده شود.

درمان کلینیکی

اولین و رایج‌ترین درمان‌ کلینیکی اسکارهای کلوئیدی، تزریق داخل ضایعه‌ای داروهاست – به‌ویژه کورتیکواستروئیدهایی مانند تریامسینولون که با مهار التهاب و کاهش تولید کلاژن اضافی، به کاهش حجم، قرمزی و خارش کلوئید کمک می‌کنند.

در اغلب موارد، درمان مؤثر نیازمند ترکیب چند روش از جمله لیزردرمانی، کرایوتراپی، یا تزریق داروهای مکمل است تا احتمال بازگشت کلوئید کاهش یابد و نتایج پایدارتر حاصل شود. در ادامه، روش‌های کلینیکی مؤثر بر اساس شواهد علمی معرفی شده است.

درمان اسکار کلوئید کهنه

درمان اسکارهای کلوئیدی کهنه از نظر نوع روش‌ها تفاوت زیادی با کلوئیدهای تازه ندارد، اما به دلیل سفتی، تثبیت بافت و مقاومت بیشتر به درمان، روند بهبودی معمولاً دشوارتر و زمان‌برتر است؛ بنابراین، همان روش‌های درمانی قابل استفاده‌اند، ولی برای رسیدن به نتایج مطلوب، به برنامه‌ریزی دقیق‌تر، پیگیری مداوم و صبر بیشتری نیاز است. نکات مهم در درمان کلوئیدهای کهنه شامل موارد زیر است.

• نیاز به جلسات درمانی بیشتر: برای تزریق کورتون یا لیزر ممکن است به ۶ تا ۸ جلسه یا حتی بیشتر نیاز باشد.
• ارجحیت درمان‌های ترکیبی: ترکیب روش‌ها (مانند تزریق استروئید با 5-FU یا بوتاکس) معمولاً اثربخش‌تر از درمان تکی است.
• پاسخ آهسته‌تر به درمان: اثرات مثبت به‌صورت تدریجی و طی ماه‌ها نمایان می‌شوند.
• لزوم تنظیم دوز یا شدت درمان: ممکن است بسته به واکنش بافت، دوز دارو یا پارامترهای دستگاه درمانی تغییر یابد.

اسکار آتروفیک (فرورفته)

اسکار آتروفیک نوعی جای زخم فرورفته است که در اثر ناتوانی پوست در بازسازی کامل بافت آسیب‌دیده به وجود می‌آید. در این حالت، تولید کلاژن به‌اندازه کافی انجام نمی‌شود و پوست در ناحیه زخم به داخل کشیده می‌شود. نتیجة این فرایند، یک جای زخم گود افتاده و ناهماهنگ با سطح پوست اطراف است که معمولاً در اثر آکنه شدید، آبله‌مرغان یا برداشتن خال ایجاد می‌شود. اسکارهای آتروفیک به‌طورکلی به سه شکل زیر دیده می‌شوند.

• آیس پیک (Ice pick): سوراخ‌های باریک و عمقی که شبیه رد سوزن یا منافذ باز هستند.
• باکس کار (Boxcar): فرورفتگی‌هایی با کف صاف و لبه‌های مشخص که ظاهری شبیه جای آبله‌مرغان دارند.
• رولینگ (Rolling): فرورفتگی‌های موج‌دار و نرم با حاشیه‌های نامشخص که معمولاً در گونه‌ها دیده می‌شوند.

در نواحی بدن مانند پشت، شانه، سینه یا بازو، اسکارهای آتروفیک نیز با همین ویژگی‌ها دیده می‌شوند، اما به دلیل ضخامت بیشتر پوست بدن و تفاوت در عمق آسیب، این اسکارها ممکن است ظاهر متفاوتی داشته باشند یا کمتر دیده شوند. در بدن، اسکارهای فرورفته معمولاً وسیع‌تر، عمیق‌تر و مقاوم‌تر به درمان هستند. این فرورفتگی‌ها به‌ویژه در نور زاویه‌دار یا سایه‌دار بیشتر خود را نشان می‌دهند.

درمان خانگی

درمان‌های خانگی برای اسکارهای آتروفیک معمولاً تأثیر قابل‌توجهی ندارند، زیرا این نوع اسکارها به دلیل ازدست‌رفتن کلاژن در لایه‌های عمقی پوست ایجاد می‌شوند. روش‌هایی مثل آلوئه‌ورا، عسل یا روغن‌ها تنها می‌توانند به بهبود سطحی پوست یا کاهش التهاب کمک کنند، اما توانایی بازسازی بافت ازدست‌رفته را ندارند. برای درمان مؤثر اسکارهای فرورفته، روش‌های کلینیکی ضروری هستند.

درمان کلینیکی

روش‌های کلینیکی این اسکار باهدف تحریک تولید کلاژن، بازسازی پوست یا پر کردن فرورفتگی‌ها انجام می‌شوند. در ادامه، هر روش به همراه محدودیت‌ها، عوارض و جزئیات جلسات درمانی توضیح داده شده است.

اسکار آتروفیک کهنه

اسکارهای آتروفیک کهنه به دلیل تثبیت بافت فیبروتیک و کلاژن‌های غیرطبیعی در لایه درم، معمولاً به درمان مقاومت بیشتری نشان می‌دهند. در این موارد، هرچند درمان‌های استاندارد مانند لیزر فراکشنال CO2 همچنان مؤثر هستند، اما برای دستیابی به نتایج قابل‌قبول، به تعداد جلسات بیشتر (۶ تا ۸ جلسه) یا شدت بالاتری از درمان (افزایش عمق نفوذ لیزر) نیاز است. همچنین، ترکیب روش‌هایی مانند ساب‌سیژن با PRP می‌تواند روند ترمیم را بهبود دهد. در اسکارهای عمقی و فیبروتیک از نوع ice pick، گاهی لازم است از روش‌های تهاجمی‌تری مانند برداشت پانچ (punch excision) استفاده شود.

اسکار کنتراکچر (جمع‌شدگی پوست)

اسکارهای کنتراکچر (Contracture Scars) معمولاً در پی سوختگی‌های عمیق یا زخم‌های گسترده ایجاد می‌شوند. این اسکارها به دلیل تولید بیش از حد و نامنظم کلاژن، باعث جمع‌شدگی و کشیدگی پوست می‌شوند که می‌تواند حرکت مفاصل یا اندام‌ها را محدود کند. ظاهر آن‌ها معمولاً سفت، براق و گاهی چروک‌خورده است و ممکن است با درد، خارش یا کاهش انعطاف‌پذیری پوست همراه باشد. اسکارهای کنتراکچر بیشتر در نواحی خم شونده بدن مانند آرنج، زانو یا گردن دیده می‌شوند.

درمان خانگی

درمان‌های خانگی نمی‌توانند اسکارهای کنتراکچر را به طور مستقیم از بین ببرند، اما نقش مهمی در کاهش خشکی پوست، حفظ انعطاف‌پذیری و پیشگیری از بدتر شدن محدودیت حرکتی دارند.

این روش‌ها در موارد خفیف می‌توانند به بهبود بافت اسکار و انعطاف‌پذیری کمک کنند، اما برای اسکارهای شدید که حرکت یا ظاهر را به طور قابل‌توجهی تحت‌تأثیر قرار می‌دهند، اغلب کافی نبوده و نیاز به مداخلات تخصصی دارند.

• ورقه ژل سیلیکونی: این ورقه‌ها با حفظ رطوبت پوست و ایجاد فشار ملایم، به بهبود ظاهر اسکار و افزایش انعطاف‌پذیری کمک می‌کنند. نحوه استفاده: روزانه ۱۲ تا ۲۴ ساعت به مدت حداقل ۲ تا ۳ ماه روی پوست تمیز چسبانده می‌شوند.
• فیزیوتراپی خانگی(Home-based Stretching): حرکات کششی منظم در خانه می‌تواند از خشکی مفصل و بازگشت کنتراکچر جلوگیری کند، به‌ویژه در مراحل ابتدایی یا پس از درمان کلینیکی. بهتر است طبق دستور فیزیوتراپیست، روزانه چند نوبت حرکات کششی کنترل‌شده انجام ‌شود.

درمان کلینیکی

درمان‌های کلینیکی می‌توانند تا حد زیادی به بهبود حرکت، کاهش سفتی پوست و بهبود ظاهر اسکارهای کنتراکچر کمک کنند. بااین‌حال، در اغلب موارد، اسکار به طور کامل از بین نمی‌رود، بلکه با یک برنامه درمانی دقیق و ترکیبی، می‌توان عملکرد عضو را به حالت نزدیک به طبیعی برگرداند و ظاهر پوست را به‌وضوح بهبود بخشید. هرچه درمان زودتر آغاز شود، نتایج بهتر و ماندگارتری به دست می‌آید.

اسکار کنتراکچر کهنه

اسکارهای کنتراکچر کهنه به دلیل فیبروز عمقی و سفتی شدید پوست، معمولاً به درمان‌های تهاجمی و ترکیبی نیاز دارند. در این موارد، جراحی اصلاحی اغلب گام اول درمان است تا پوست کشیده شده آزاد شود و امکان حرکت مفصل فراهم گردد.

پس از جراحی، لیزر فرکشنال به نرم‌شدن بافت اسکار و بهبود کیفیت پوست کمک می‌کند، درحالی‌که فیزیوتراپی نقش حیاتی در بازگرداندن دامنه حرکتی و جلوگیری از عود کنتراکچر دارد. تزریق استروئید در این مرحله معمولاً اثربخشی کمی دارد و روند درمان نیازمند پیگیری مداوم و طولانی‌مدت است. برای رسیدن به نتایج قابل‌قبول، معمولاً به ۱۲ تا ۱۵ جلسه درمان نیاز است.

سؤالات متداول

چه محصولی برای درمان جای زخم‌های فشاری مثل لکه به‌جامانده از ماسک‌ها روی پل بینی مناسب است؟

ژل یا ورقه سیلیکونی و کرم‌های حاوی نیاسینامید یا آزلائیک اسید می‌توانند به کاهش قرمزی، لک و تحریک ناشی از فشار کمک کنند. استفادة منظم همراه با مرطوب‌کننده و ضدآفتاب روند ترمیم را تسریع می‌کند.

آیا ملاسما یا لک بعد از بارداری و آفتاب‌سوختگی قابل‌درمان است؟

بله اما نیاز به صبر و مراقبت دارد. درمان‌های ترکیبی مثل کرم‌های روشن‌کننده، لیزرهای ملایم و محافظت دقیق در برابر آفتاب می‌توانند به روشن‌شدن تدریجی لک‌ها کمک کنند.

آیا وجود کلوئید در کودکان خطرناک است؟

در کودکان، کلوئیدهای بزرگ و سفت ممکن است باعث محدودشدن حرکت اندام یا حتی رشد ناقص آن شوند.

آیا ممکن است اسکارهای هیپرتروفیک  دائمی باشند؟

راه دقیقی برای پاسخ‌دادن به این سؤال وجود ندارد؛ زیرا اسکارهای هیپرتروفیک می‌توانند از حالت برجسته و قرمز به حالت صاف تغییر کنند. بااین‌حال، آن‌ها خودبه‌خود به طور کامل از بین نخواهند رفت و دوباره پوست نرمال نخواهند شد.

چگونه از شر اسکارهای هیپرتروفیک ناشی از پیرسینگ خلاص شویم؟

برای از بین بردن جای پیرسینگ و درمان اسکارهای هیپرتروفیک ناشی از آن، اعمال فشار با ماساژ، باند فشاری یا دیسک مخصوص می‌تواند به‌تدریج اسکار را نرم و کوچک‌تر کند.

تأثیر آلوئه‌ورا در جای زخم چیست؟

در زخم‌های تازه کمک‌کننده است، ولی در اسکارهای قدیمی تنها نقش مکمل دارد و اثر آن محدود و تدریجی است.

آیا گروه خونی در ازبین‌رفتن جای زخم تأثیر دارد؟

هیچ شواهد علمی معتبر برای ارتباط بین گروه خونی و سرعت بهبود اسکار وجود ندارد؛ این باور پایه علمی ندارد.

کاربرد پماد آداپالن چیست؟

آداپالن برای درمان آکنه و پیشگیری از ایجاد جای جوش کاربرد دارد و با لایه‌برداری ملایم به بهبود بافت پوست کمک می‌کند.

تفاوت لیزر2 CO و اربیوم چیست؟

این لیزر عمقی‌تر و قوی‌تر است؛ ولی دوران نقاهت طولانی‌تری دارد؛ اربیوم سطحی‌تر عمل می‌کند و برای پوست‌های حساس مناسب‌تر است.

درمان‌های گیاهی برای اسکار چقدر مؤثرند؟

درمان‌های گیاهی مانند عصاره پیاز یا آلوئه‌ورا ممکن است به بهبود ظاهری اسکار کمک کنند، اما به‌تنهایی کافی نیستند و بیشتر نقش مکمل دارند.