بهترین پماد و کرم برای از بین بردن جای زخم؛ قدیمی، تازه، بخیه و لیزر

مراقبت از جای زخم، بلافاصله پس از بسته‌شدن آن، نقش مهمی در پیشگیری از ایجاد اسکارهای ماندگار دارد.

سه اصل کلیدی در این روند عبارت‌اند از: استفاده‌ی به‌موقع از کرم‌های ترمیم‌کننده، مرطوب‌سازی منظم پوست، و محافظت در برابر نور خورشید.

در مورد زخم‌های تازه، مانند جای بخیه، استفاده از کرم‌های ترمیم‌کننده (مانند کرم ترمیم‌کننده سی گل مدل میموزا) می‌تواند به کاهش اسکار و جلوگیری از برجستگی یا فرورفتگی محل زخم کمک زیادی کند.

اما در زخم‌های قدیمی‌تر، کرم‌های ترمیم‌کننده تأثیر چندانی ندارند و بهتر است از محصولات روشن‌کننده یا ضدلک استفاده شود.

در مواردی که اسکار به‌صورت برجسته یا فرورفته باقی‌مانده، معمولاً کرم‌ها تأثیر قابل‌توجهی ندارند (گرچه گاهی چسب‌های سیلیکونی تجویز می‌شوند) و در این‌گونه شرایط، انجام درمان‌های تخصصی در کلینیک و زیر نظر پزشک ضروری خواهد بود.

چگونه بهترین پماد را برای ترمیم جای زخم انتخاب کنیم؟

برای انتخاب بهترین پماد یا کرم جهت درمان جای زخم، علت ایجاد زخم (مانند جوش، بریدگی، جراحی یا سوختگی) اهمیت چندانی ندارد. آنچه در درمان مؤثرتر است، شناخت ظاهر و ساختار اسکار است.

در ادامه انواع جای زخم و میزان تأثیرگذاری کرم بر آنها توضیح داده شده است.

کرم جای زخم با تغییر رنگ ناشی از خراش و یا بریدگی سطحی با تیغ

تغییر رنگ پوست پس از آسیب، روندی طبیعی در فرایند ترمیم است، اما گاهی این تغییر رنگ برای مدت طولانی باقی می‌ماند و نیاز به درمان دارد. پس از بسته‌شدن زخم، ممکن است پوست ناحیه آسیب‌دیده به شکل قرمزی یا تیرگی (قهوه‌ای شدن) دیده شود. این نوع اسکار معمولاً سطحی، صاف و بدون برجستگی یا فرورفتگی است و بیشتر در خراش‌های جزئی یا بریدگی‌های سطحی، مانند بریدگی با تیغ، دیده می‌شود.

ازآنجاکه رنگ اسکار در انتخاب کرم مناسب نقش مهمی دارد، در ادامه به بررسی کرم‌های مؤثر برای جای زخم‌های قرمز و قهوه‌ای می‌پردازیم.

کرم مناسب برای جای زخم قرمز

قرمزی جای زخم معمولاً در اثر زخم‌های سطحی مانند خراش، بریدگی با تیغ، بخیه، یا سوختگی‌های خفیف ایجاد می‌شود. این قرمزی به دلیل التهاب و گشادشدن رگ‌های خونی در محل زخم اتفاق می‌افتد.

کرم مناسب برای جای زخم قرمز باید دارای ترکیبات ضدالتهاب، ترمیم‌کننده و مرطوب‌کننده باشد تا به تسکین پوست و کاهش قرمزی کمک کند. این نوع کرم‌ها نباید حاوی مواد لایه‌بردار، رتینول یا اسیدهای قوی باشند، زیرا ممکن است موجب تحریک بیشتر پوست در حال ترمیم شوند.

در صورت استفاده منظم از کرم، معمولاً بین ۴ تا ۸ هفته طول می‌کشد تا قرمزی کاهش یابد، البته مدت‌زمان دقیق به نوع پوست و شدت آسیب هم بستگی دارد. در ادامه کرم مناسب معرفی شده است.

کرم ترمیم‌کننده سی گل مدل میموزا نظرات مثبتی را از مصرف‌کنندگان دریافت کرده است. بسیاری بر تأثیر بالای این کرم در کم‌رنگ کردن جای زخم‌ها و جای سوختگی‌های تازه تأکید کرده‌اند. پزشکان نیز این محصول را برای متقاضیان ترمیم پوست پیشنهاد کرده‌اند و آن را به نسبت قیمتش بهترین گزینه می‌دانند.

کرم ترمیم‌کننده بایومارین با ترکیبات ضدالتهاب و بازسازی‌کننده، به کاهش قرمزی و ترمیم پوست (هم صورت و هم بدن) کمک می‌کند.

کرم ترمیم‌کننده ام‌کیو با ترکیباتی مثل دکسپانتنول و آلانتوئین، به کاهش قرمزی و ترمیم سریع‌تر زخم‌های سطحی کمک می‌کند.

کرم کنستانتره سراماید ایلیون (Illiyoon Ceramide Ato Concentrate Cream) محصول شرکتی کره‌ای، به دلیل داشتن سراماید و ترکیبات مرطوب‌کننده قوی، به‌عنوان یک محصول ترمیم‌کننده برای پوست شناخته می‌شود.

کرم مناسب برای جای زخم قهوه‌ای

جای زخم قهوه‌ای معمولاً در نتیجة افزایش تولید رنگ‌دانه‌های پوست (ملانین) در محل التهاب ایجاد می‌شود و نشان‌دهنده مرحلة پایانی ترمیم است. این نوع اسکار به شکل لکه‌های صاف، قهوه‌ای‌رنگ و غیربرجسته ظاهر می‌شود و بیشتر در افرادی با پوست گندمی تا تیره دیده می‌شود.

درمان این نوع اسکار بیشتر با استفاده از کرم‌های روشن‌کننده و ضد لک ملایم (کرم‌های ترمیم‌کننده کارایی چندانی ندارند) انجام می‌شود تا رنگ پوست به‌تدریج یکنواخت شود و از ماندگاری لک جلوگیری گردد.

در ادامه، کرمی معرفی می‌شود که روشن‌کننده ملایم، ضدالتهاب و فاقد لایه‌بردار قوی باشد.

کرم روشن‌کننده و ضد لک پرودرما با ترکیباتی مانند ویتامین C و نیاسینامید، به کاهش تیرگی و یکنواخت شدن رنگ پوست کمک می‌کند. این کرم برای پوست دست و سایر نواحی بدن مناسب است، اما برای پوست صورت پیشنهاد نمی‌شود.

کرم ضد لک و روشن‌کننده هیدرودرم با عملکردی دوگانه، هم‌زمان باعث روشن‌شدن تدریجی پوست و لایه‌برداری ملایم نواحی تیره می‌شود، بدون آنکه پوست را تحریک کند.

جای زخم تازه ناشی از لیزر و  یا بخیه 

جای زخم تازه (در مراحل اولیه ترمیم) به زخمی گفته می‌شود که به‌تازگی بسته شده، اما هنوز به طور کامل بازسازی نشده است. این نوع اسکار معمولاً قرمز، صورتی یا کمی متورم است و ممکن است با حساسیت، خارش خفیف یا پوسته‌پوسته شدن همراه باشد. در این مرحله، پوست به مراقبت‌های خاصی مانند حفظ رطوبت، تسریع بازسازی و محافظت در برابر عوامل خارجی نیاز دارد.

کرم مناسب جای زخم تازه باید سه ویژگی زیر را داشته باشد.

• ترمیم‌کننده و بازسازی‌کننده باشد (مثل: دکسپانتنول، آلانتوئین، زینک)
• ضدالتهاب و تسکین‌دهنده باشد (برای کاهش قرمزی، خارش یا تحریک؛ مثلاً عصاره کالاندولا، آلوئه‌ورا)
• بدون لایه‌بردار و بدون ترکیبات قوی باشد (چون پوست هنوز نازک است و تحمل مواد فعالی مثل رتینول، AHA یا لایه‌بردار را ندارد).

کرم ترمیم‌کننده سیکازوم فیس دوکس با بهره‌گیری از ترکیباتی مانند آلپاین رز اکتیو، سی‌ام گلوکان و عصاره مگنولیا، به طور مؤثری در کاهش التهاب، قرمزی و سوزش ناشی از جای سوختگی‌های سطحی و آفتاب‌سوختگی عمل می‌کند. این کرم با افزایش آب‌رسانی و تسریع بازسازی پوست، به بهبود ظاهر جای سوختگی کمک می‌نماید.

کرم بازسازی‌کننده سیکالیفت از برند ایرانی درمالیفت، برای ترمیم و تسکین پوست آسیب‌دیده پس از بخیه، لیزر، سوختگی‌های سطحی یا پیلینگ مناسب است. این محصول با ترکیباتی مانند دکسپانتنول، کالاندولا، زینک و آلوئه‌ورا، به کاهش التهاب، قرمزی و خارش کمک می‌کند و فاقد اسانس و پارابن است؛ بنابراین برای پوست‌های حساس نیز قابل‌استفاده است.

سیکالیفت بیشتر برای مراحل اولیه ترمیم و بلافاصله پس از بسته‌شدن زخم کاربرد دارد و برای استفاده روی پوست صورت و بدن مناسب است.

جای زخم ضخیم و سفت ناشی از سوختگی و یا بریدگی

اسکار ضخیم و سفت ممکن است در مراحل اولیة شکل‌گیری باشد و هنوز در مسیر تبدیل به اسکار هایپرتروفیک (با برجستگی واضح) قرار داشته باشد، حتی اگر هنوز خیلی برجسته یا قرمز نباشد. اگر زخم تازه باشد و اسکار کمی برجسته، قرمز، همراه با خارش یا کشیدگی احساس شود، احتمالاً هنوز فعال و قابل‌درمان است. اما اگر این سفتی بدون تغییر و بدون رنگ باقی‌مانده باشد، اسکار به‌مرور بالغ یا فیبروزه شده و اثربخشی درمان‌های موضعی در این مرحله کاهش می‌یابد.

در چنین شرایطی، ژل‌های سیلیکونی پایه‌ای‌ترین گزینه برای درمان اسکار فعال هستند و می‌توانند به نرم‌شدن بافت، کاهش التهاب و پیشگیری از برجسته‌تر شدن اسکار کمک کنند.

ژل اسکار سیلیکون سیکالدرم یکی از گزینه‌های مؤثر و غیرتهاجمی برای بهبود جای زخم‌های فعال و پیشگیری از تشکیل اسکار پس از جراحی، سوختگی، آکنه و سایر زخم‌ها​ است.

پس از آنکه زخم به طور کامل بسته شد یا بخیه‌ها برداشته شدند، ابتدا ناحیه مورد نظر را به‌آرامی تمیز و خشک کنید. سپس مقدار کمی از ژل را به‌صورت یک‌لایه نازک روی محل اسکار بزنید، بدون اینکه آن را ماساژ دهید یا فشار دهید. این کار باید روزانه دو بار، صبح و شب، به مدت حداقل ۶۰ تا ۹۰ روز به‌صورت منظم انجام شود تا نتیجه مطلوب حاصل شود.

جای زخم برجسته بعد از جراحی، بریدگی‌های عمیق و یا سوختگی

جای زخم برجسته که شامل اسکارهای هایپرتروفیک و کلوئید است، معمولاً پس از جراحی، بریدگی‌های عمیق، سوختگی یا حتی آسیب‌های جزئی مانند سوراخ‌کردن گوش ایجاد می‌شود. این نوع اسکارها به دلیل تولید بیش از حد کلاژن در روند ترمیم پوست، به‌صورت ضخیم و برجسته ظاهر می‌شوند و گاه با خارش یا قرمزی همراه‌اند. در این شرایط، درمان باید بر کاهش التهاب و مهار تولید کلاژن اضافی متمرکز باشد.

استفاده منظم و طولانی‌مدت از کرم‌های ترمیم‌کننده می‌تواند تا حدی مؤثر باشد، به‌ویژه اگر بادقت و انضباط مصرف شوند. هرچند این روش‌ها معمولاً تأثیر کامل و قطعی ندارند، اما به کاهش تدریجی ظاهر اسکار کمک می‌کنند.

در این میان، ترکیب ژل‌های حاوی سیلیکون با کرم ترمیم‌کننده‌ای مانند کنتراکتیوبکس (Contractubex) می‌تواند اثربخشی بیشتری داشته باشد. همچنین، چسب‌های سیلیکونی با ایجاد فشار یکنواخت بر روی ناحیه زخم، حتی در موارد قدیمی‌تر، یک گزینه مکمل و توصیه‌شده محسوب می‌شوند.

بااین‌حال، درمان اصلی و مؤثرتر برای اسکارهای برجسته یا کلوئیدی، تزریق کورتیکواستروئیدها (مانند کورتون) است. این تزریق باید مستقیماً داخل ضایعه، با دوز مناسب و در عمق درست انجام شود تا نتایج قابل‌قبولی حاصل گردد. این روش نیاز به تشخیص و اجرای تخصصی توسط پزشک دارد.

ژل سیلیکونی استراتادرم محصول کشور سوئیس برای انواع اسکار از جمله بخیه‌های جراحی، لیزر، سوختگی و اسکارهای نواحی مختلف بدن از جمله صورت مناسب است. استفاده از این ژل در ناحیه پلک (به‌ویژه پس از جراحی بلفاروپلاستی) نیز امکان‌پذیر است، به‌شرط آنکه زخم کاملاً بسته شده باشد و بادقت و در حجم کم استفاده شود. این محصول همچنین برای زخم‌های قدیمی که بیش از دو ماه از بسته‌شدن آن‌ها گذشته و فاقد ترشح یا التهاب فعال هستند، قابل‌استفاده است.

ژل کنتراکتیوبکس محصول آلمان است و حاوی عصاره پیاز، هپارین و آلانتوئین است که به کاهش التهاب، بهبود بافت آسیب‌دیده و نرم‌کردن اسکار کمک می‌کنند. این ژل ظاهر جای زخم را به‌تدریج کم‌رنگ کرده و از رشد بافت اضافی جلوگیری می‌کند. برای اسکارهای تازه و قدیمی مؤثر است، اما نیاز به مصرف منظم و طولانی‌مدت دارد.

چسب سیلیکونی موتکس محصولی تایوانی برای بهبود جای زخم‌های برجسته، کلوئیدی و بخیه است که با ایجاد یک‌لایه محافظ، روند ترمیم پوست را تسریع می‌کند و از ورود آلودگی، رطوبت و عفونت جلوگیری می‌نماید. این چسب استریل، ضد آب و متخلخل بوده و برای نواحی حساس یا پرتحرک بدن مناسب است.

جای زخم فرورفته ناشی از زخم‌های قدیمی یا آبله‌مرغان

جای زخم فرورفته که به آن اسکار آتروفیک نیز گفته می‌شود، معمولاً در اثر آسیب‌های عمقی پوست مانند آکنه شدید، آبله‌مرغان یا زخم‌های قدیمی عفونی به وجود می‌آید. در این نوع اسکار، پوست به دلیل کاهش کلاژن و تخریب ساختارهای عمقی، دچار فرورفتگی دائمی می‌شود.

برای بهبود ظاهر این اسکارها، روش‌های درمانی باید روی تحریک تولید کلاژن و بازسازی عمقی بافت پوست تمرکز داشته باشند، چرا که درمان‌های موضعی معمولاً اثری ندارند. در ادامه روش‌های کلینیکی مؤثر برای درمان اسکار فرورفته معرفی می‌شود.

ساب‌سیژن

در این روش، با آزادسازی بافت‌های فیبروزه‌ای که اسکار را به لایه‌های عمقی پوست متصل کرده‌اند، فرورفتگی تا حدی از زیر رها شده و سطح پوست بالاتر می‌آید. ساب‌سیژن معمولاً یکی از مؤثرترین روش‌ها برای درمان اسکارهای فرورفته و چسبیده به پوست محسوب می‌شود.

⏱ اثر درمانی نسبتاً سریع (معمولاً بعد از ۲ تا ۳ جلسه اولیه قابل‌مشاهده است)

میکرونیدلینگ

در میکرونیدلینگ، با ایجاد سوراخ‌های بسیار ریز در سطح پوست، فرایند ترمیم فعال شده و تولید کلاژن و الاستین تحریک می‌شود. این روش به‌مرور باعث بهبود بافت و کاهش عمق اسکار خواهد شد.

⏱ اثر تدریجی؛ معمولاً پس از ۴ تا ۶ هفته از هر جلسه به‌تدریج مشخص می‌شود و گاهی هر چند ماه یک‌بار جلسة نگهدارنده هم انجام می‌گیرد.

PRP (تزریق پلاسمای غنی از پلاکت)

پلاسما که از خون خود فرد گرفته می‌شود و حاوی فاکتورهای رشد و ترمیم‌کننده‌ است، باعث تسریع ترمیم و بازسازی بافت در کنار روش‌های دیگر (مثل میکرونیدلینگ) می‌شود.

⏱ اثر آهسته تا متوسط؛ نیاز به چند جلسه ترکیبی دارد

لیزر فرکشنال

با تخریب کنترل‌شده لایه‌های سطحی، پوست تحریک به بازسازی می‌شود.

⏱ اثر تدریجی؛ معمولاً از جلسه دوم به بعد، تغییرات دیده می‌شود.

تزریق فیلر

فرورفتگی به طور موقت، معمولاً با تزریق فیلرهایی از نوع هیالورونیک اسید یا سایر ترکیبات محرک کلاژن‌سازی پر می‌شود تا سطح پوست صاف‌تر و یکنواخت‌تر به نظر برسد.

⏱ اثر فوری اما موقتی (چندماهه)

کنتراکچر یا اسکار انقباضی

در اسکار انقباضی یا کنتراکچر، پوست پس از آسیب‌هایی مانند سوختگی‌های عمیق، به‌صورت غیرطبیعی جمع می‌شود و منجر به کشیدگی، سفتی و محدودیت حرکتی در ناحیه آسیب‌دیده می‌گردد. این نوع اسکار معمولاً نتیجة ترمیم شدید و ناقص لایه‌های عمیق پوست و بافت هم‌بند است.

ازآنجاکه کرم‌های موضعی تأثیر قابل‌توجهی در درمان کنتراکچر ندارند، درمان‌ها شامل طیفی از روش‌های غیرجراحی (مثل اسپلینت، فیزیوتراپی، استفاده از فشار، سیلیکون) و روش‌های جراحی (مانند Z-plasty، گرافت پوستی، فلپ‌های ترمیمی و جراحی آزادسازی بافت‌ها) هستند. انتخاب روش مناسب به شدت انقباض، محل اسکار و میزان محدودیت حرکتی بستگی دارد.

درمان جای زخم برای همیشه با روش دکتر آقاجانی

دو هفته پس از ترمیم آثار جای زخم بخیه

درحالی‌که بسیاری از روش‌های کلینیکی تنها منجر به بهبودی نسبی در اسکارها می‌شوند، روش درمانی اختصاصی و نوآورانه دکتر آقاجانی با نتایجی چشمگیر و ماندگار، پاسخی مؤثر به نگرانی‌های مربوط به‌جای زخم و اسکارهای مزمن ارائه می‌دهد.

در این روش، کرم‌هایی با فرمول ترکیبی خاص که توسط خود ایشان تجویز می‌شود و داروخانه آن‌ها را تهیه می‌کند، به کار می‌روند. این ترکیب‌ها قادرند طی چند ماه تا یک سال، به‌ویژه در مواردی که پوست پس از لیزر یا پیلینگ‌های شیمیایی سطح خود را ازدست‌داده، تغییر رنگ و آثار زخم را به طور کامل برطرف کنند.

پس از لیزر و ازبین‌رفتن لایه سطحی پوست، مراقبت مناسب اهمیت زیادی دارد. معمولاً توصیه می‌شود، پوست با شامپوی بچه شست‌وشو داده شود و با گاز استریل، ترشحات میان‌بافتی سطح پوست به‌گونه‌ای پاک شود که باقی نمانند؛ چرا که این ترشحات می‌توانند منجر به ایجاد اسکار شوند. پس از آن نیز لازم است کرم ترمیم‌کننده تجویز‌شده، روزانه سه تا چهار بار روی موضع استفاده شود.

برای اسکارهای هیپرتروفیک، نخستین درمان پیشنهادی موثر تزریق موضعی کورتیکواستروئید با دوز مناسب، در عمق و فواصل زمانی دقیق است. رعایت این سه عامل نقش کلیدی در نتیجه‌دهی درمان دارد و معمولاً بیماران پس از حدود یک ماه، شاهد بهبود قابل‌توجهی خواهند بود. تعداد جلسات مورد نیاز بسته به شدت و وسعت اسکارها تعیین می‌شود.

در مواردی که اسکارها به‌صورت فرورفته هستند، ترکیب تکنیک‌های پیشرفته پزشکی مانند سابسیژن، لیزر، پانچ، لایه‌برداری و تزریق سلول‌های بنیادی در کنار متد اختصاصی دکتر آقاجانی که حاصل تجربه، خلاقیت و شناخت عمیق ایشان از پوست و روند ترمیم آن است، باعث شکل‌گیری فرایندی کاملاً شخصی‌سازی‌شده و منحصر‌به‌فرد برای هر بیمار می‌شود. این روش برخلاف درمان‌های کلیشه‌ای، در بیش از ۹۰ درصد موارد اثربخشی واقعی، ملموس و قابل‌توجهی داشته و بدون نیاز به جراحی، پوست را به حالتی صاف، یکنواخت و طبیعی نزدیک می‌کند.

سؤالات متداول

آیا پماد مخصوص ازبین‌بردن جای زخم کودکان با بزرگسالان تفاوت دارد؟

بله پوست کودکان حساس‌تر است و باید از کرم‌های ترمیمی ملایم و فاقد ترکیبات قوی (مثل لایه‌بردارها) استفاده شود؛ ژل‌های سیلیکونی سبک یا کرم‌های مخصوص پوست کودک گزینه بهتری هستند.

برای درمان جای زخم ناشی از برداشتن خال، چه کرمی مؤثر است؟

اگر پوست کاملاً ترمیم شده، ژل‌های سیلیکونی (مثل استراتادرم یا کانتراکتیوبکس) یا کرم‌های ضد لک ملایم برای کاهش قرمزی یا تیرگی مؤثر هستند.

چه کرمی برای جای زخم ناشی از تاول مناسب است؟

اگر جای تاول فقط تغییر رنگ دارد، کرم‌های ضدالتهاب و روشن‌کننده ملایم (مثل کرم حاوی نیاسینامید یا سیکاپلاست) مناسب‌اند؛ اما اگر پوست هنوز نازک است، ابتدا باید با کرم‌های ترمیم‌کننده بازسازی شود.

برای درمان جای زخم‌های کهنه و مقاوم چه کرمی موثر است؟

برای درمان جای زخم‌های کهنه و مقاوم، کرم‌های معمولی ترمیم‌کننده اثر کمی دارند و بهتر است از ژل‌های سیلیکونی مثل استراتادرم یا کنتراکتیوبکس استفاده شود. چسب‌های سیلیکونی نیز با ایجاد فشار یکنواخت، به بهبود تدریجی ظاهر زخم کمک می‌کنند.

آیا وازلین برای بهبود جای زخم مفید است؟

وازلین یکی از ساده‌ترین و درعین‌حال مؤثرترین روش‌ها برای مرطوب نگه‌داشتن زخم پس از ترمیم اولیه است. استفاده روزانه آن مانع از خشکی پوست، ضخیم‌شدن دلمه و باقی‌ماندن اسکار می‌شود و به ترمیم سریع‌تر و یکدست‌تر پوست کمک می‌کند.

آیا پماد آ+د برای جای زخم مناسب است؟

پماد آ+د می‌تواند در مراحل ابتدایی ترمیم زخم (پس از بسته‌شدن) باعث تسریع بازسازی پوست، کاهش تحریک و پیشگیری از ایجاد اسکار شود. این پماد به‌ویژه برای پوست‌های خشک یا حساس مناسب است.

آیا می‌توان از پماد و کرم‌های لک صورت برای درمان جای زخم هم استفاده کرد؟ 

پماد و کرم‌ها برای لک صورت معمولاً برای کاهش تیرگی و روشن کردن پوست طراحی شده‌اند، در حالی که پماد و کرم‌های برای از بین بردن جای زخم بیشتر برای ترمیم و بهبود بافت پوست استفاده می‌شوند. هرچند این دو محصول هدف‌های متفاوتی دارند، اما در برخی موارد می‌توان از کرم‌های برای لک صورت پس از بهبود زخم‌ها برای جلوگیری از باقی ماندن لکه‌های قهوه‌ای استفاده کرد.