درمان کلوئید و اسکارهای برجسته با کرایوتراپی؛ آیا برای شما مناسب است؟

درمان اسکار با کرایوتراپی

کرایوتراپی (فریز درمانی اسکار)، روشی مؤثر بر پایه‌ سرمای شدید است که برای کاهش اسکارهای برجسته و بیش از حد رشدکردن، مانند کلوئید و اسکار هیپرتروفیک، استفاده می‌شود.

این روش می‌تواند به بهبود اسکارهایی کمک کند که در اثر جوش‌های شدید، سوختگی، آبله‌مرغان، بریدگی‌ها و خراش‌ها، جراحی، واکسیناسیون یا حتی سوراخ‌کردن بدن (پیرسینگ) ایجاد شده‌اند- به‌ویژه اگر این اسکارها تمایل به رشد بیش از حد یا برجسته‌شدن داشته باشند. در برخی موارد، پزشک ممکن است سابسیژن را همراه با کرایوتراپی پیشنهاد کند. سابسیژن با آزادکردن بافت فیبروز زیرین پوست و کاهش کشش، می‌تواند به بهبود بیشتر اسکارهای برجسته کمک کند.

کرایوتراپی (سرمادرمانی) بسته به‌اندازه، عمق و مقاومت اسکار به دو شکل اصلی انجام می‌شود.

  • روش سطحی (غیرتهاجمی): سرما به‌صورت مستقیم و با اسپری یا اپلیکاتور فلزی روی سطح پوست اعمال می‌شود.
  • روش داخل ضایعه‌ای (نیمه تهاجمی): سرما از طریق یک سوزن مخصوص به درون بافت اسکار تزریق می‌شود و از مرکز به بیرون، بافت را منجمد می‌کند.

🔬 مطالعات علمی نشان داده‌اند که کرایوتراپی داخل ضایعه‌ای می‌تواند در یک جلسه، بین ۵۰ تا ۶۷ درصد از حجم اسکار را کاهش دهد (منبع).

ماندگاری نتایج معمولاً طولانی‌مدت است (دست‌کم تا یک سال)، اما ممکن است بسته به نوع اسکار، نیاز به جلسات بیشتر یا درمان ترکیبی وجود داشته باشد.

عوارض معمول این روش خفیف و محدود به محل درمان هستند – مانند تاول، پوسته‌ریزی یا تغییر رنگ موقت پوست – که معمولاً با مراقبت‌های ساده‌ پس از درمان به‌خوبی برطرف می‌شوند.

آشنایی با کرایوتراپی؛ ازبین‌بردن جای زخم و جوش با سرما

در کرایوتراپی، از نیتروژن مایع که در مخازن مخصوص نگهداری می‌شود و دمای بسیار پایینی دارد (حدود ۱۹۶- درجه سانتی‌گراد)، برای منجمدکردن بافت اسکار استفاده می‌شود. در این فرایند، سلول‌های اضافی یا آسیب‌دیده در محل اسکار از بین می‌روند و روند ترمیم طبیعی پوست فعال می‌شود. این روش می‌تواند به درمان اسکار ناشی از جوش، سوختگی، بریدگی، پیرسینگ و حتی سالک کمک کند.

کرایوتراپی

پس از درمان، ممکن است ناحیه موردنظر دچار قرمزی، تورم یا تاول شود. سپس با خشک‌شدن ضایعه و تشکیل دلمه، پوسته‌ریزی اتفاق می‌افتد و در نهایت، پوست جدید جایگزین می‌شود.

مکانیسم اثر کرایوتراپی بر پایه یخ‌زدگی سریع بافت با استفاده از نیتروژن مایع است. سرما باعث پارگی غشای سلولی و قطع جریان خون موضعی می‌شود که در نهایت منجر به تخریب سلول‌های غیرطبیعی در بافت اسکار می‌گردد.

با ازبین‌رفتن این بافت، بدن فرایند ترمیم را آغاز می‌کند و در نتیجه، اسکار به‌تدریج کوچک‌تر و هموارتر می‌شود.

بله کرایوتراپی به‌عنوان یک روش درمانی برای ضایعات پوستی، اسکارهای برجسته، و برخی کاربردهای پزشکی دیگر، تأییدیه FDA (سازمان غذا و داروی آمریکا) را دارد. البته این تأییدیه مربوط به دستگاه‌های خاص و معتبر است که استانداردهای ایمنی و اثربخشی را رعایت می‌کنند.

برخی از برندهای معتبر و دارای تأییدیه شامل موارد زیر است.

  • CryoPen
  • CryoShape
  • MedGyn
  • Brymill

پزشکان معتبر معمولاً از این دستگاه‌ها یا دستگاه‌هایی با تأییدیه‌های مشابه اروپایی (مانند CE) استفاده می‌کنند.

آیا واقعاً به کرایوتراپی نیاز دارم؟

درمان با کرایوتراپی

درمان با کرایوتراپی، بسته به نوع و شدت اسکار، می‌تواند به‌عنوان یک درمان مستقل (به‌تنهایی) یا بخشی از یک درمان ترکیبی (مانند تزریق داروهای ضدالتهابی) مورداستفاده قرار گیرد.

در بسیاری از موارد، به‌ویژه اگر اسکار تازه، کوچک یا محدود به یک ناحیه مشخص باشد، کرایوتراپی می‌تواند اولین انتخاب پزشک باشد.

در این بخش، باتوجه‌به نوع اسکار، محل آن روی بدن، رنگ پوست، و سابقه پزشکی مشخص شود آیا کرایوتراپی برای شرایط شما مناسب است یا خیر. در نهایت تشخیص قطعی با پزشک است.

نوع اسکار شما چیست؟

اسکارهای آتروفیک (مانند جای زخم‌ها یا جوش‌های فرورفته) به کرایوتراپی پاسخ نمی‌دهند و این روش برای درمان آن‌ها بی‌فایده است.

این روش بیشتر برای اسکارهای برجسته و سفت مثل کلویید یا هیپرتروفیک کاربرد دارد.

اگر برجستگی اسکار خفیف تا متوسط باشد، کرایو به‌تنهایی می‌تواند درمان مؤثری باشد.

اما در مواردی که اسکار کلوییدی یا هیپرتروفیک بزرگ‌تر، سفت‌تر یا مقاوم‌تر باشد، معمولاً پزشک از یک درمان ترکیبی و مرحله‌ای استفاده می‌کند.

  • تزریق داروهای ضدالتهابی (مانند کورتون) برای مهار التهاب و توقف رشد اسکار
  • کرایوتراپی (در صورت نیاز) برای تخریب بخش‌های باقی‌مانده‌ بافت برجسته
  • در مراحل بعدی: استفاده از لیزر یا ژل سیلیکونی برای صاف‌کردن ظاهر اسکار و کمک به بهبود نهایی پوست

چقدر از زمان ایجاد زخم گذشته؟

کرایوتراپی معمولاً زمانی انجام می‌شود که اسکار به‌مرحله‌ پایدار رسیده باشد (حداقل ۴ تا ۶ ماه پس از ایجاد زخم). در اسکارهای تازه و کوچک، ممکن است کرایو به‌تنهایی کافی باشد، اما در اسکارهای قدیمی و سفت که سال ها از ایجاد آن گذشته است، معمولاً درمان ترکیبی مانند تزریق و کرایو توصیه می‌شود.

آیا سابقه درمان ناموفق یا برگشت اسکار دارید؟

اگر سابقه‌ عود یا درمان ناموفق اسکار دارید، کرایوتراپی همچنان می‌تواند به‌عنوان بخشی از یک درمان ترکیبی مؤثر مورداستفاده قرار گیرد.

در چنین مواردی، پزشک ممکن است درمان را با تزریق کورتیکواستروئید برای مهار التهاب آغاز کند و سپس کرایوتراپی را در مراحل بعدی انجام دهد.

همچنین، مراقبت‌های پس از درمان و فواصل بین جلسات معمولاً بادقت بیشتری تنظیم می‌شوند تا از عود مجدد اسکار جلوگیری شود.

محل اسکار کجاست

در بسیاری از نواحی بدن مانند قفسه سینه، شانه‌ها، پشت گوش و بازوها، کرایوتراپی داخل ضایعه‌ای می‌تواند با اثربخشی بالا و عوارض محدود انجام شود (منبع).

بااین‌حال، در برخی مناطق خاص، به دلیل حساسیت بافت یا احتمال بروز عوارض زیبایی و عملکردی، استفاده از کرایو نیازمند احتیاط بیشتر یا حتی پرهیز کامل است. مناطق نیازمند مراقبت ویژه شامل موارد زیر است.

  • صورت: به دلیل حساسیت بالا و اهمیت زیبایی، تنها در شرایط خاص و توسط پزشک متخصص توصیه می‌شود.
  • پلک‌ها و جلوی گردن: پوست نازک این نواحی خطر تغییر رنگ یا آسیب به بافت سالم را افزایش می‌دهد.
  • ساق پا، زانو و نواحی استخوانی: روند ترمیم کندتر است و احتمال باقی‌ماندن زخم یا عوارض دیررس بیشتر خواهد بود.
  • نواحی نزدیک به اعصاب یا غدد سطحی (مانند پشت گردن یا فک): در صورت عدم مهارت کافی، خطر آسیب عصبی وجود دارد.

پوست شما چه ویژگی‌هایی دارد؟

ویژگی‌های پوست شما می‌تواند در روند درمان اسکار با کرایوتراپی تأثیر بگذارد. پزشک معمولاً موارد زیر را در نظر می‌گیرد.

رنگ پوست

در پوست‌های سبزه تا تیره (فتوتایپ ۴ تا ۶ از سیستم طبقه‌بندی فیتزپاتریک)، پزشکان معمولاً بااحتیاط بیشتری سراغ کرایوتراپی می‌روند. در بسیاری از موارد، حتی ممکن است اصلاً انجام نشود؛ مگر در اسکارهای متوسط تا شدید و آن هم به‌صورت کنترل‌شده مثلاً:

  • ترکیب با تزریق کورتیکواستروئید
  • استفاده از دوز سرمای کم
  • تست نقطه‌ای روی یک بخش کوچک قبل از درمان کامل

حساس یا مستعد التهاب بودن

اگر سابقه‌ لک‌های التهابی، التهاب مزمن یا حساسیت پوستی دارید – یعنی پوست شما پس از جوش، زخم یا التهاب دچار تیرگی می‌شود، یا نسبت به تماس، دارو یا سرما زود قرمز یا ملتهب می‌گردد – کرایوتراپی ممکن است باعث افزایش التهاب و حتی تشدید اسکار شود.

بنابراین، در این شرایط کرایو باید بااحتیاط بیشتر و معمولاً همراه با داروهای ضدالتهاب انجام شود.

چرب یا خشک‌بودن پوست

نوع پوست شما می‌تواند بر واکنش بدن به کرایوتراپی و سرعت ترمیم آن تأثیر بگذارد.

اگر پوستتان چرب است، ممکن است پس از درمان کمی قرمزی یا التهاب موقت داشته باشید، به‌ویژه اگر زمینه آکنه دارید. با این حال، پوست چرب معمولاً سریع‌تر بهبود می‌یابد. در نواحی چرب مثل پشت یا قفسه سینه، احتمال تحریک موقتی وجود دارد.

اگر پوستتان خشک است، خطر پوسته‌پوسته شدن، ترک‌خوردگی یا ترمیم دیرهنگام بیشتر است. این موضوع در نواحی خشکی، مانند ساق پا یا زانو شایع‌تر است. پس از درمان، حتماً از مرطوب‌کننده مناسب پوست حساس استفاده کنید.

آیا بیماری زمینه‌ای داری؟

در بسیاری از افراد، کرایوتراپی همچنان قابل‌انجام است، اما نوع بیماری زمینه‌ای می‌تواند در میزان ایمنی و نحوه اجرای درمان نقش داشته باشد.

  • در برخی شرایط کرایوتراپی مجاز است؛ مانند فشارخون بالا (در صورت کنترل‌شده بودن) که معمولاً مانعی برای انجام درمان نیست.

⚠️ در برخی بیماری‌ها باید بااحتیاط انجام شود؛ مانند دیابت (به‌ویژه با اختلال ترمیم زخم یا نوروپاتی)، بیماری قلبی پیشرفته یا بارداری. در این موارد، درمان باید با نظر پزشک و مراقبت دقیق انجام شود.

❌  در برخی موارد، کرایوتراپی ممنوع است؛ مانند حساسیت به سرما (مثل کهیر سرد یا کرایوگلوبولینمی)، اختلالات شدید انعقادی، یا بیماری‌های خودایمنی فعال پوستی (مانند لوپوس) که ممکن است خطرات جدی به دنبال داشته باشد.

بیماری زمینه‌ای

اگر نخواهم کرایوتراپی انجام دهم، چه روش جایگزینی وجود دارد؟

روش‌هایی مانند تزریق داخل ضایعه‌ای کورتون، لیزر PDL یا IPL، ژل‌ها و ورق‌های سیلیکونی از جایگزین‌های رایج کرایوتراپی هستند.

بااین‌حال، مطالعات نشان داده‌اند که کرایوتراپی داخل ضایعه‌ای نسبت به IPL و درمان‌های سطحی اثربخشی بیشتری در کاهش حجم و علائم اسکارهای برجسته دارد—به‌ویژه در موارد ضخیم، قدیمی یا مقاوم (منبع).

در پوست‌های تیره یا اسکارهای وسیع، ترکیب کرایوتراپی با تزریق کورتون یا سیلیکون می‌تواند توازن بهتری میان اثربخشی و ایمنی ایجاد کند و احتمال عود را کاهش دهد.

چند جلسه کرایوتراپی نیاز است و ماندگاری آن چقدر است؟

مراحل کرایوتراپی با نیتروژن مایع

کرایوتراپی می‌تواند اثری نسبتاً بلندمدت داشته باشد – در بسیاری از موارد، نتایج آن تا حداقل یک سال یا بیشتر باقی می‌ماند. اما نباید آن را یک درمان قطعی و دائمی برای همه‌ اسکارها در نظر گرفت (منبع).

در واقع، اثربخشی کرایوتراپی تا حد زیادی وابسته است به اینکه با چه روش‌های دیگری همراه شده باشد؛ مانند تزریق استروئید، لیزر یا ژل‌های ترمیمی. چرا که این روش معمولاً به‌تنهایی کافی نیست و در اغلب موارد به‌عنوان بخشی از یک برنامه درمانی ترکیبی استفاده می‌شود، نه درمان اصلی.

اسکارهای هیپرتروفیک

تعداد جلسات: برای اسکارهای هیپرتروفیک خفیف، معمولاً یک تا دو جلسه کرایوتراپی می‌تواند پاسخ درمانی خوبی ایجاد کند.

اما در موارد متوسط تا شدید یا مقاوم، نیاز به جلسات بیشتری وجود دارد. به‌عنوان‌مثال، در یک مطالعه تصادفی، کرایوتراپی داخل ضایعه‌ای طی حداکثر شش جلسه توانست تا ۵۴٪ بهبود بالینی در اسکارهای هیپرتروفیک ایجاد کند (منبع).

چرا کرایوتراپی برای درمان جای زخم و اسکار روشی پرکاربرد است؟

درمان جای زخم و اسکار

کرایوتراپی به دلیل اثرگذاری مستقیم، سرعت بالا و عوارض موضعی محدود، به یکی از روش‌های پرکاربرد برای درمان اسکارهای برجسته مانند کلویید و هیپرتروفیک تبدیل شده است. در ادامه، مهم‌ترین دلایل محبوبیت این روش را بررسی می‌کنیم.

تخریب هدفمند بافت اسکار (مهار اسکار از ریشه و کاهش حجم آن)

اسکارهای هیپرتروفیک و کلوئیدی در اثر رشد بیش از حد و غیرطبیعی بافت هم‌بند ایجاد می‌شوند. این نوع اسکارها معمولاً به درمان‌هایی نیاز دارند که بتوانند به عمق بافت نفوذ کرده و سلول‌های فیبروتیک را به طور مؤثر تخریب کنند.

در این میان، کرایوتراپی نسبت به روش‌هایی مانند لیزر یا درمان‌های موضعی، مزیت مهمی دارد: سرما از طریق پوست یا داخل بافت، مستقیماً به مرکز ضایعه نفوذ کرده و با انجماد سلول‌های غیرطبیعی، باعث توقف رشد بافت اسکار از ریشه می‌شود.

نتیجه

  • کاهش چشمگیر در حجم، سفتی، قرمزی و ناهماهنگی بافت اسکار
  • کاهش علائمی مانند خارش، درد یا حساسیت در محل اسکار

تحریک بازسازی پوست بدون برش (بهبودی با حداقل تهاجم)

برخلاف روش‌هایی مانند جراحی که با برش همراه‌اند و ممکن است خود باعث ایجاد اسکار تازه شوند، کرایوتراپی با انجماد هدفمند بافت آسیب‌دیده، روند ترمیم طبیعی پوست را بدون ایجاد زخم جدید فعال می‌کند.

  • در این فرایند، ابتدا سلول‌های فیبروبلاستِ بیش‌فعال-که مسئول تولید بیش از حد کلاژن و رشد غیرطبیعی اسکار هستند – تخریب می‌شوند.
  • سپس بدن وارد مرحله‌ بازسازی می‌شود و تولید کلاژن با الگوی منظم‌تر و کنترل‌شده‌تر ادامه می‌یابد.

سرعت و دقت بالا

کرایوتراپی می‌تواند تنها در عرض چند دقیقه، یک ناحیه مشخص را بادقت بالا و بدون آسیب به بافت‌های اطراف درمان کند.

بر خلاف روش‌هایی مانند لیزر که نیازمند تنظیمات دقیق و جلسات طولانی هستند، این روش به‌ویژه برای نواحی کوچک، محدود یا حساس بسیار کارآمد است.

کاهش التهاب بدون درگیری کل بدن

برای درمان اسکارهای برجسته، معمولاً اولین گزینه تزریق داروی کورتون (کورتیکواستروئید) است. این دارو می‌تواند التهاب و رشد بیش از حد بافت اسکار را مهار کند، اما اثر آن فقط محدود به همان ناحیه نیست؛ چون وارد جریان خون می‌شود، ممکن است در برخی افراد باعث بروز عوارضی مانند افزایش قند خون، اختلال خواب یا تضعیف سیستم ایمنی شود.

در مقابل، کرایوتراپی روشی موضعی و هدفمند است؛ سرمای شدید فقط به ناحیه‌ اسکار وارد می‌شود و همان‌جا باعث کاهش التهاب می‌گردد، بدون آنکه وارد جریان خون یا سایر بافت‌های بدن شود.

به همین دلیل، احتمال بروز عوارض عمومی یا سیستمیک وجود ندارد و هرگونه عارضه‌ احتمالی، تنها به محل درمان محدود می‌شود.

فرایند انجام کرایوتراپی

کرایوتراپی بسته به نوع اسکار، به دو روش سطحی یا داخل ضایعه‌ای انجام می‌شود. هر دو روش به‌صورت سرپایی در کلینیک قابل‌انجام هستند و بیمار معمولاً بلافاصله پس از درمان می‌تواند به فعالیت‌های روزمره بازگردد. در ادامه، تفاوت این دو روش را می‌خوانید.

کرایوتراپی سطحی

کرایوتراپی سطحی

در این روش، پزشک نیتروژن مایع را با استفاده از اسپری یا اپلیکاتور فلزی، مستقیماً روی سطح اسکار اعمال می‌کند. سرمای شدید باعث انجماد و تخریب لایه‌های سطحی بافت می‌شود.

این فرایند معمولاً شامل ۲ تا ۳ چرخه‌ فریز و ذوب است؛ یعنی ابتدا نیتروژن مایع برای چند ثانیه روی ناحیه پاشیده می‌شود تا بافت به‌شدت سرد و منجمد شود (فاز انجماد)، سپس اجازه داده می‌شود که بافت به دمای طبیعی بازگردد (فاز ذوب) این چرخه چند بار تکرار می‌شود تا تخریب کنترل‌شده سلول‌های غیرطبیعی کامل شود و اثربخشی درمان افزایش یابد.

مدت‌زمان کل انجام درمان بسته به‌اندازه ناحیه، معمولاً بین ۵ تا ۱۵ دقیقه طول می‌کشد.

  • دردناک بودن: اغلب بدون درد یا فقط بااحساس سوزنک خفیف همراه است. معمولاً نیازی به بی‌حسی نیست، اما اگر ناحیه حساس باشد، ممکن است از بی‌حسی موضعی سطحی (مانند کرم لیدوکائین) استفاده شود.
  • کاربرد:  مناسب برای اسکارهای سطحی و کوچک یا ضایعات پوستی مانند زگیل است.

کرایوتراپی داخل ضایعه

کرایوتراپی داخل ضایعه

در این روش، پزشک یک سوزن مخصوص (Cryoneedle) را وارد بافت اسکار می‌کند و از طریق آن، نیتروژن مایع یا گاز آرگون سرد به درون ضایعه تزریق می‌شود. این انجماد از مرکز به بیرون اتفاق می‌افتد و موجب تخریب سلول‌های غیرطبیعی در عمق بافت می‌شود. مطالعات نشان داده‌اند که کرایوتراپی داخل ضایعه‌ای می‌تواند حجم اسکارهای کلوئیدی را تا ۶۳٪ کاهش دهد (منبع). تشخیص تفاوت بین کلوئید و اسکار برجسته برای انتخاب این روش درمانی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا کلوئیدها معمولاً از مرز زخم اولیه فراتر می‌روند، در حالی که اسکارهای هیپرتروفیک محدود به همان محل زخم باقی می‌مانند

مدت‌زمان کل انجام درمان بسته به‌اندازه ناحیه، معمولاً بین ۵ تا 30 دقیقه طول می‌کشد.

  • دردناک بودن: بدون بی‌حسی دردناک است، ولی با بی‌حسی تزریقی، ناراحتی به حداقل می‌رسد. پزشک پیش از شروع درمان از بی‌حسی تزریقی موضعی استفاده می‌کند.
  • کاربرد: مناسب برای اسکارهای برجسته، سفت و مقاوم مانند کلوئیدها یا هیپرتروفیک‌های قدیمی است.

کدام روش واقعاً مؤثرتر است؟

در برخی مطالعات، کرایوتراپی داخل ضایعه‌ای توانسته در یک جلسه تا ۵۰ تا ۶۷٪ از حجم اسکار را کاهش دهد، البته پاسخ به درمان در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است نیاز به جلسات بیشتری باشد.

در مقایسه با کرایوتراپی سطحی (مانند اسپری یا اپلیکاتور تماسی)

  • کرایو داخل ضایعه‌ای اثربخشی بیشتری در تخریب بافت‌های عمقی اسکار دارد
  • و معمولاً به تعداد جلسات کمتری برای رسیدن به نتیجه مطلوب نیاز دارد.

بنابراین، در اسکارهای سفت، مقاوم یا کلوئیدی، کرایوتراپی از داخل اسکار گزینه‌ای قوی‌تر و مؤثرتر محسوب می‌شود (منبع).

عوارض و بازگشت اسکار

عوارض و بازگشت اسکار

عوارض کرایوتراپی اغلب موقتی و محدود به ناحیه درمان هستند، و در بسیاری از موارد، با انتخاب صحیح بیمار و روش، احتمال عود بسیار پایین است.

شایع‌ترین عوارض گزارش‌شده در منابع علمی شامل موارد زیر است.

  • تغییر رنگ پوست (هیپوپیگمانتاسیون یا هیپرپیگمانتاسیون): بیشتر در پوست‌های تیره دیده می‌شود و معمولاً به دلیل آسیب به ملانوسیت‌ها (سلول‌های تولیدکننده رنگ‌دانه) در اثر سرمای شدید است.
  • تاول یا زخم سطحی: این واکنش معمولاً به دلیل تخریب کنترل‌شده بافت ایجاد می‌شود و ظرف چند روز تا دو هفته بهبود پیدا می‌کند.

در مورد بازگشت اسکار، داده‌ها امیدوارکننده‌اند.

بر اساس یک مطالعه، در پیگیری ۳.۵ ساله هیچ موردی از عود گزارش نشد – به‌ویژه در اسکارهایی که کمتر از ۲ سال از زمان تشکیل آن‌ها گذشته بود (منبع). بااین‌حال، احتمال بازگشت اسکار همواره وجود دارد و به نوع پوست و مراقبت پس از درمان وابسته است.

دوره نقاهت و مراقبت‌های بعد

دوره نقاهت و مراقبت‌های بعد

دوره نقاهت پس از کرایوتراپی برای اسکار، معمولاً سبک و کوتاه است، اما بسته به نوع کرایو (سطحی یا داخل ضایعه‌ای)، ناحیه درمان و واکنش پوست، ممکن است بین چند روز تا چند هفته متغیر باشد.

  • کرایوتراپی سطحی: به طور معمول ۳ تا ۷ روز التهاب خفیف (قرمزی، تورم یا پوسته‌ریزی) وجود دارد و سپس پوست ترمیم می‌شود.
  • کرایوتراپی داخل ضایعه‌ای: چون در عمق بیشتری انجام می‌شود، ممکن است تا ۲ هفته یا کمی بیشتر زمان ببرد تا التهاب، تاول یا ترشح‌های مختصر کاملاً فروکش کند.

💄 زمان آرایش و استفاده از کرم‌ها

  • تا ۳ روز اول نباید از لوازم آرایشی، کرم‌های سنگین یا ضدآفتاب‌های شیمیایی استفاده شود.
  • پس از ترمیم اولیه پوست (۳ تا ۵ روز) و ازبین‌رفتن قرمزی یا پوسته‌ریزی، می‌توان بااحتیاط و با مشورت پزشک از آرایش سبک استفاده کرد.
  • ترجیحاً از محصولات مینرال یا غیرکومدوژنیک (ضدحساسیت و غیرتحریک‌کننده‌) استفاده شود.

🧴 مراقبت‌های بعد از کرایوتراپی

میزان مراقبت موردنیاز پس از کرایوتراپی به شدت واکنش پوست (مانند پوسته‌ریزی، قرمزی یا تاول) بستگی دارد، اما رعایت نکات زیر برای بهبود سریع‌تر و پیشگیری از عوارض ضروری است. این موضوع در فصل تابستان اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، چون گرما، تعریق و تابش شدید آفتاب ممکن است روند ترمیم را دشوارتر کند؛ درحالی‌که در زمستان، شرایط خنک‌تر معمولاً به دوره نقاهت راحت‌تر و کاهش احتمال التهاب یا لک کمک می‌کند.

استحمام: بسته به شدت تاول یا پوسته‌ریزی و توصیه پزشک، ممکن است بین ۱ تا ۲ روز از حمام رفتن منع شوید.

🧴 استفاده از کرم‌های ضدالتهاب: داروهای تجویزی (مانند کرم‌های حاوی کورتیکواستروئید یا ضدالتهاب) را طبق دستور پزشک استفاده کنید.

🚫 عدم دست‌کاری ناحیه درمان: از خاراندن، کندن یا فشاردادن پوست خودداری کنید حتی اگر تاول، زخم یا پوسته‌ ایجاد شده باشد.

💊 پماد آنتی‌بیوتیک موضعی: در صورت تجویز پزشک، برای جلوگیری از عفونت استفاده شود.

🩹 پانسمان نرم: در صورت نیاز، تا چند روز اول از پانسمان غیرچسبنده روی ناحیه استفاده کنید.

💧 مرطوب نگه داشتن پوست: به‌ویژه در پوست‌های خشک، از کرم مرطوب‌کننده مخصوص پوست حساس استفاده شود.

🌤️ محافظت در برابر آفتاب: تا ۲ تا ۴ هفته از قرارگیری مستقیم در آفتاب خودداری کنید و از ضدآفتاب با SPF ۳۰ یا بالاتر استفاده کنید.

هزینه کرایوتراپی

هزینه کرایوتراپی برای درمان اسکار بسته به نوع اسکار، روش انجام (سطحی یا داخل ضایعه‌ای)، تعداد نواحی درمان و تخصص پزشک متفاوت است. هرچه اسکار مقاوم‌تر یا ناحیه درمان وسیع‌تر باشد، هزینه بالاتر خواهد بود.

سوالات متداول

در یک جلسه چند ناحیه می‌تواند کرایو تراپی شود؟

معمولاً ۲ تا ۵ ناحیه کوچک در یک جلسه قابل‌درمان است. برای نواحی بزرگ یا حساس، درمان به چند جلسه تقسیم می‌شود.

کرایوسرجری  (Cryosurgery) چیست؟

نوعی کرایوتراپی پیشرفته و تهاجمی برای تخریب کامل بافت‌های غیرطبیعی (مثل تومورها) است که معمولاً در اتاق عمل و با بی‌حسی عمیق یا بیهوشی انجام می‌شود.

کرایوپن (CryoPen) چیست؟

ابزار دستی دقیق برای کرایوتراپی است که با گاز نیتروس‌اکساید یا نیتروژن مایع، ضایعات کوچک را به طور موضعی منجمد می‌کند.

آیا کرایوتراپی برای افراد باردار بی‌خطر است؟

در بارداری توصیه نمی‌شود مگر در موارد خاص و تحت‌نظر پزشک متخصص.

آیا کرایوتراپی می‌تواند در درمان و بهبود اسکار ناشی از پیرسینگ مؤثر باشد؟

بله، کرایوتراپی می‌تواند در بهبود و از بین بردن اسکارهای ناشی از پیرسینگ مؤثر باشد. این روش با کاهش التهاب و تحریک تولید کلاژن به بهبود بافت اسکار کمک می‌کند. با این حال، مشاوره با پزشک پیش از استفاده از آن توصیه می‌شود.

فهرست مطالب